1908-1909 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 146

138 daarbij hoofdzakelijk een studie van Dr. Klein, die door de philosophische faculteit van Breslau met goud'bekroond werd. ') Een oplossing van de moeilijke (juaestie^ het verband van lichaam en ziel, wordt ook in dit werk niet gevonden en zal misschien nooit gevonden worden. Reeds eeuwen heelt men zich daarmede beziggehouden en ondanks den belangrijken vooruitgang der wetenschap in het algemeen is men nog niet veel verder gekomen. Hier kan dus alleen van een toelichting sprake zijn, waarbij echter weer duidelijk blijkt, hoe zeker niet het minst in deze quaestie diametraal tegenovergestelde meeniiigen verkondigd worden. Tweeërlei vragen moeten onderscheiden worden, nl. 1". zijn lichaam en ziel in wezen gelijk of verschillend ? 2. Hoe is de samenwerking van lichaam en ziel, is er een oorzakelijk verband of bestaat dit niet? Drieërlei beschouwingen trachten een antwoord op de eerste vraag te geven, nl. het dualisme, het spiritualisme en de identiteitsleer. Het dualisme neemt aan, dat lichaam en ziel een afzonderlijk bestaan leiden en ook qualitatief verschillen, tocJi op elkaar inwerken en wederkeer-i(j invloed op elkaar uitoefenen. Voor het spiritualisme is wel alle realiteit van psychischen aard, maar het geeft toe, dat lichamelijk(> processen moeten onderscheiden worden van de psychische. De identiteitsleer bestrijdt de meening, dat lichaam en ziel tegenover elkaar geplaatst moeten worden, zij vallen met elkaar samen, zijn identiek. Hierbij kan men in navolging van Spinoza het physische en psychische als attributen van één substantie beschouwen of, evenals Heymans, het psychische als het wezenlijke en het physische als verschijning van het psychische beschouwen (het idealisme.) In de derde plaats kan het physische, de materie, als het eigenlijke wezen der dingen werden aangezien en het psychische als begeleidend verschijnsel er van (het materialisme). Op de tweede vraag kunnen twee antwoorden worden gegeven. Men kan het samenwerken van lichaam en ziel oi)vatten als een 1) Klein, Dip modernen Tlieorien uber das ullgemeine Veiluiltnis von Leib iind Seele, Breslan, 1906.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen