1908-1909 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 149

141 als hoogst onwaarschijnliik, zoo niet onmogelijk, op den achtergrond zou schuiven. In de eerste plaats: de wet van behoud van energie, in de tweede plaats : de zoogenaamde gesloten natuur-causaliteit. Lavoisier had reeds de wet van het behoud der stof uitgesproken* van dezen inhoud, dat bij scheikundige reacties het totaalgewicht der stofi'en voor en na de reactie dezelfde zou blijven Wanneer stoffen bij verbranding zuurstof uit de lucht gebruiken, dan blijkt, wanneer we de gewichten berekenen van de oorspronkelijke stof, de zuurstof, die verbruikt is, en de verbrandingsproducten, dat geen stof verloren gegaan is. Lavoi.sier bracht daardoor een geheelen omkeer in de scheikunde teweeg en voerde een principe in, dat in hooge mate vruchtdragend bleek. Lavoisier had met Laplace voor de eerste maal het beginsel opgesteld, dat alle warmteveranderingen in een systeem, dat veranderd wordt, in tegenovergestelden zin geschieden, wanneer het systeem in zijn oorspronkelijken toestand terugkeert. In 1842 werd door Robert Mayer de wet van het behoud van energie geformuleerd. Reeds wist men dat geen stof kon verloren gaan. Onder dezelfde verhoudingen verkeerde ook de energie. Beide zijn voor Mayer even reëel, zij kunnen alleen zoo onderscheiden worden, dat de eerste op de weegschaal gewogen kan worden, de laatste niet. „Twee afdeelingen zijn er in de natuur, waartusschen volgens ervaring geen overgangen plaats vinden. De eene afdeeling vormen de oorzaken, die de eigenschap vertoonen, dat ze gewogen kunnen worden en ondoordringbaar zijn (materie), de awcZere de oorzaken, die de laatstgenoemde eigenschappen missen. Krachten zijn aldus objekten, die niet verwoest en niet gewogen kunnen worden, en niet in elkaar kunnen overgaan." (Robert Mayer.) Het was juist deze wet van Mayer, die de herleving van het materialisme bewerkstelligde. Alle natuurverschijnselen der organische en anorganische wereld werden als werkingen van kracht en stof aangezien. De strenge materialisten als Bücliner, Vogt en Moleschott leerden, dat aan de levende stof geen andere eigenschappen konden toegekend worden dan aan de doode stof, alleen wordt de rangschikking door de eigenaardige scheikundige structuur van het levende veranderd, zooals dit bij elke scheikundige omzetting geschiedt. De organen

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen