1908-1909 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 86

78

worden in hunne levensbetrekkingen en de liandelingen geanalyseerd worden. Zijn mi de verhoudingen van de afzonderlijke eigenschappen tot elkaar, zooals men het in een groot aantal waarnemingen vindt, dan spreekt men van harmonie. Zijn 'enkele eigenschappen zeer zwak, andere zeer sterk, dan noemt men dit disharmonie. Nu komen alweer de moeilijkheden. De een zal reeds van degeneratie spreken, waar de ander een individuele variatie aanneemt, het blijft weer overgelaten aan de subjectieve opvatting van den waarnemer. Dit komt nu vooral uit bij de beschouwingen over misdadigers, en genieën. Wanneer men geplaatst wordt voor het onderzoek van misdadigers dan doet zich telkens weer de vraag voor, of men disharmonie kan ontdekken, die van dien aard is, dat men van ziekelijke afwijking zou kunnen .spreken. En dan dringt steeds meer de quaestie op den voorgrond, of we hier hebben een product van degeneratie of sociale factoren of wel van degeneratie en sociale factoren beide. Het is bekend, dat Lombroso overoenkom.st meende ontdekt te hebben tiisschen het karakter bij geboren misdadigers en lijders aan toevallen, dat hij beiden beschouwde als vormen, waaronder zich zedelijke krankzinnigheid kan openbaren. De voornaamste defekten zouden zijn : gebrek aan medegevoel en voorzichtigheid, anders uitgedrukt, harteloosheid en lichtzinnigheid. Wanneer daarbij komen g(,'welddadighei(l en wreedheid, dan ontstaat het moordenaarstype, anders dieven, enz. Natuurlijk mag men niet aannemen, dat de nnsdadigers-naturen alleen in de gevangenissen worden gevonden. Ontbreekt de lichtzinnigheid en zijn de overige geestesga,ven goed ontwikkeld, dan ontstaan trots harteloosheid, gewelddadigheid, enz. niet strafbaren, maar hooge ambtenaren, staatslieden, veldheeren, ook wel geleerden. Beide klassen zijn door groote ijdelheid gekenmerkt De misdadigers, die voor de rechtbank komen, staan gewoonlijk intellectueel zeer laag, ze zijn ondanks liun sluwlieid niet alleen lichtzinnig, maar ook dom, de zwakzinnigheid is echter niet het wezenlijke ^). Men gevoelt direct, dat alles beheerscht wordt door het aannemen van 1)

Moebius, I. c,

)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen