1910-1911 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 35

27

een verhoogde druk, welke afhankelijk is van den belennnerden afvoer; de bedding blijft passief, doch in het bloedvaatstelsel is juist de bedding, in casu de vaatwand, oorzaak van den veranderden druk. Wel komen mechanische factoren voor, doch het gaat niet aan, zooals Prof. ZWAARDEMAKER doet, deze op te sommen en dan ten slotte, als onverklaarbare rest te zeggen : „daarnevens werken zenuwinvloeden" ; deze reagceren terstond en blijven tot het einde toe het geheele proces beheerschen. Terwijl centraal van de onderbinding de druk verhoogd is en het bloed met meer kracht in de collateralen gedreven wordt, is in het periphere stroomgebied van de afgebonden arterie een lager druk ontstaan, zoodat de leeggeworden capillaria van de afgebonden arterie, gevuld kunnen worden met bloed uit de capillaria der collaterale arteries. Gaandeweg worden de collaterale arteries wijder, wat niet te verklaren is door het groote verval ; want ze worden ook dikker, een bewijs, dat de wand dus actief is. Het drukverschil begunstigt inderdaad den tijdelijken toevoer, doch zonder meer zou in een stelsel van communiceerende elastische buizen dat verschil spoedig opgeheven zijn. Het feit, dat de vermeerderde en versnelde stroom in de collaterale arteries blijvend is, totdat voldoende de bloedtoevoer geregeld is, moet, zooals ook bij de reactieve hyperaemie, toegeschreven worden aan het neuromusculair-systeem, dat de vaten actief verwijdt en den wand verdikt. Waar THÖLE ter verklaring van het eigenaardige van den bloedstroom een werking van het zenuwstelsel op den vaatwant aanneemt, staat hij sterk tegenover BIER, die, hiermede niet voldoende op de hoogte, zijn onwetendheid dekt met een beschouwing over het waartoe. Maar wanneer THÖLE zegt: „Für die Naturwissenschaft gibt es nichts als bewegter Stoff" (pag. 5) en daarom het vitaiistisch-teleologisch denken verwerpt, maakt hij zich schuldig aan een apriorisme. De causale verklaring toch is hier geen mechanisme, maar juist eene, waarbij aan finale krachten gedacht moet worden, want de prikkelbaarheid is een organisch, geen mechanisch begrip. Zeker, alle bloedvaten, inzonderheid de capillaria, zijn anders en hebben een verschillende prikkelbaarheid der zenuwen ; doch de beteekenis dier verschillen wordt toch eerst begrijpelijk, wanneer

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen