1911-1912 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 96

90

Maar zij, die Lombroso's leer verwierpen, bleven vasthouden aan de analogie, die er bestond tusschen den misdadiger en den lijder aan insania moralis, den hereditair gedegenereerde van Morel. Hierbij moet opgemerkt worden en steeds meer wordt dit erkend, dat de insania moralis geen afzonderlijk ziektebeeld is, louter een verschijnsel bij verschillende ziektevormen. Alleen het bedrijven van een misdaad geeft niet het cachet van krankzinnigheid, daarvoor moeten ook andere verschijnselen van een psychose zijn. Monsterachtige, jeugdige misdadigers vertoonen ook vaak teekenen van zwakzinnigheid, zij zijn daarom meer geboren krankzinnigen dan geboren misdadigers. Is er geen gebrekkige psychische organisatie, dan mag men niet van een krankzinnige, maar moet men van een misdadiger spreken. Evenmin als er een insania moralis bestaat, evenmin is er een geboren misdadiger, aldus Baer, de krachtigste bestrijder van de leer van Lombroso. Door Baer werden, in navolging van de Fransche school, voornamelijk de sociale factoren op den voorgrond geplaatst, het best uitgedrukt door de formule : „Les sociétés ont les criminels qu'elles méritent." De misdaad is geen individueel, maar een sociaal verschijnsel, de waarde van den mensch wordt geheel bepaald door de sociale verhoudingen, ofschoon men tal van degeneratieteekens bij hem aantreft, is de misdadiger daarom nog geen bijzonder type. Om de misdaad te bestrijden moet men de sociale verhoudingen verbeteren, waarin de misdaad wortelt en woekert. Beide extreme standpunten, zoowel dat der Italiaansche als dat der Fransche school zijn te verwerpen. Met de belijdenis, dat we allen in zonde ontvangen en geboren worden en daarom aan allerlei ellende onderworpen zijn, zouden we voor een deel zelfs Lombroso kunnen volgen, al zouden we er onmiddellijk op moeten laten volgen, dat Gods ontfermende genade ons kan behoeden voor het vallen in misdaad. Anderzijds zullen we de sociale factoren niet gering schatten, al blijft dan ook de verklaring uiterst moeilijk, waarom de een, onder ongunstige omstandigheden verkeerend, misdadiger wordt, en de ander onder dezelfde omstandigheden niet. Ik zou niet durven ontkennen, dat ook met name de beschouwing, dat de sociale factoren van veel beteekenis kunnen zijn,

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen