1912-1913 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 27

19 dat de resorbtie- en secretieveischijnselen met de osmotische wetten in strijd zijn. (RIJK KRAMER). Deze functies, daarom toe te schrijven aan een niet-materiëel principe schijnt mij echter niet alleen onnoodig, maar zelfs onlogisch, zoolang niet bewezen is, dat of zonder oorzaak een orgaan iets verricht of gelijke organen in volkomen gelijke omstandigheden verschillend kunnen functloneeren of een orgaan anders werkt dan een gelijk samengesteld „atoomgebouw". Onze analyse nu leerde ons, dat deze drie bewijzen bij de orgaanfunctie niet zijn te geven. Gemakzucht moge soms voor iets zeer gecompliceerds aanvang en einde met eea „wil" als transmissie verbinden, reëele beteekenis heeft dit slechls voor een aanhanger van SCHOPENHAUER. De collateraal circulatie ontstaat niet zonder mechanische oorzaak (THÖLE). De membranen, die uit het bloed urine afscheiden of speeksel, zijn ongelijk in bouw, en eindelijk hebben we de overtuiging, dat een rood bloedlichaampje, een zenuw enz. niet anders functloneeren dan een gelijk samengesteld gedacht „atoomgebouw." En dit wel, omdat we eenerzijds, met meerdere kennis der bouwsteenen (FISCHER, ABDERHALDEN) en structuur, de „stijl" en het „doel" kunnen overzien, anderszijds een uit andere substantie ook maar in groffe lijnen overeenkomende samenstelling vaak de functie verrassend nabootst. Het verschil tusschen zoo'n model en het orgaan laat zich op grond van verschil in stof en structuur soms zelfs in details verstaan. Maar de samenstelling en structuur van het eenvoudigste orgaan, bijv. het bloedserum, is reeds van een gecompliceerdheid, van een samenwerken en samentreffen van stof en kracht, als nergens in de doode stof voorkomt. Evenmin echter als van een geest van het onweer 6f van de zon 6f van de vruchtbaarheid, of van een geest van berg of woud, mogen wij aan een geest der microcosmos gelooven, zooals vaak de uiterst samengestelde organische bouw genoemd wordt. Hoe echter een orgaan aan deze bijzonder samengestelde eigenschappen is gekomen, beteekent, in verband met een reeds gebruikt beeld, een analoge vraag als deze ; „Hoe is een compensatie-slinger ontstaan?" Deze vragen zullen in de volgende bladzijden worden behandeld. Als inleiding hiertoe kan de uitspraak van DONDERS dienen, welke ik aan zijn onvergelijkelijk schoone inaugurale rede ontleen : „Wie dus een doel huldigt in de har-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen