1912-1913 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 34

26

Voor beiden geldt, dat zij, in minimale hoeveelheden, de functie der levende cellen wijzigen in quantiteit en soms ook in qualiteit. Ten slotte moet ik nog twee physisch-chemische krachten vermelden, welke in de biologie en vooral in de hier beschouwde celkomplexen een zeer groote rol spelen, n.l. de oppervlaktespanning en de electrische verschijnselen der kolloïden. De oppervlaktespanning wijst er reeds (mede in verband met de wet van GIBBS-THOMSON) op, dat de begrenzingen eener cel een zeer voorname beteekenis hebben voor hare functie. Beschouwen wij eens een der cellen na de eerste kiemdeeling, of een kiemcel, welke tegen een andere is aangebracht, dan moet de oppervlaktespanning aan eene zijde een andere (desnoods wisselende) zijn, dan aan den anderen kant. Hierdoor moet een ophooping van bepaalde stoffen aan dat oppervlak plaats vinden, terwijl andere stoffen in deze laag zullen ontbreken. Dit moet aanleiding geven tot verandering van het chemisch evenwicht (PAULI). AI deze verschijnselen, waarbij er nog vele waren te voegen, doen het mij zeer wel mechanistisch denkbaar vinden, dat bijv. een cel een half embryo vormt, wanneer het aan eene zijde begrensd is, daarentegen een heel embryo, wanneer het rondom vrij ligt. Toch is het juist dit feit, dat DRIESCH aanleiding was tot zijn vitalistische theorie. Evenzoo is het functioneele verschil van de verschillende cellen van het entoderm mogelijkerwijze verklaren. Bij de restitutie eener Tubularia is de prikkelbaarheid der cellen voor de invloeden, welke van de wondvlakte komen (indringende ionen, diffusie van autolyse producten etc.) misschien oorzaak, dat bij een bepaalde verwonding op een bepaalde plaats celdeelingen optreden. Dat de juiste waardeering van de invloeden op „een machinerie van bijna oneindige gecompliceerdheid" zeer moeilijk is, zal ieder erkennen en zich wachten voor overijlde mechanistische verldarlngschemas. De zekerheid echter, dat de functie der embryonale cel (zooals wij het deelen van het embryo in elk stadium wenschen te beschouwen) slechts het resultaat is van de werking der uit- en inwendige factoren, doet ons het analytisch onderzoek steeds meer en meer ook op de ontogenie toepassen en wij kunnen mannen als Roux er niet dankbaar genoeg voor zijn, hiertoe den eersten stoot te hebben gegeven. Wij zeiden: uit- en inwendige factoren.

Het ontkennen der

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen