1912-1913 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 28

20

monie der stoffelijke wereld, hij plaatse het in de eigenschappen der grondstoffen en grondkrachten En, wanneer eens door een alwijze Almacht die stoffen en krachten met een bepaald doel werden in het aanzijn geroepen, en in hare eigenschappen de voorwaarden voor de geheele toekomst werden weggelegd, dan stroomt ook geen druppel bloeds zonder doel door onze aderen — maar het is een doel, dat buiten de wetenschap ligt der natuur." UI. Wij dienen dus de vraag te bespreken of het ontstaan der voor het individu doelmatige organen veroorzaakt wordt door een gedetermineerde afloop van physisch-chemische krachten, dan wel of op de vorming der organen een principe invloed heeft, die al naar de omstandigheden „ . . . . Reaktionen in Übereinstimming mit gewisse Causae finales gelegentlich hemmt oder wieder freilasst.' (ZWAARDEMAKER). Deze zoo gelukkige omschrijving van de Enten ogenese en |g^j^jg (DRIESCH) doet ons aan twee verschijnselen Regeneratie. ^ ' ^ denken, welke boven en onder het hier bedoelde begrip staan. Het eene is de katalyse, welke reacties versnelt en remt en thermodynamisch geen beteekenis heeft (ZWAARDEMAKER), daar zij slechts de tijdfunctie der energiewisselingen beïnvloedt, het andere is de „wil", welke evenmin thermodynamische beteekenis (herkenbaarheid) heeft, daar zij volgens de gangbare opvatting der psychische verschijnselen noch de eerste noch de tweede warmtewet raakt. Geen vorming of verdwijning van energie stelt zij voor, ook geen verandering in entropie (potentialiteit), slechts een verandering in snelheid en in richting. (KOHNSTAMM).

Waar de katalyse zich, zij het al niet thermodynanisch, dan toch als een physico-chemisch probleem doet kennen, is de wil daarentegen in de hier bedoelden zin de bewuste oorzaak tot de handeling van een intelligentie. Bij de ontogenetische ontwikkelingsprocessen meenen we nu katalytische werkingen herhaaldelijk te herkennen, bewuste processen worden daarentegen zooals we zagen in cellen of organen

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen