1912-1913 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 19

11 juiste licht te plaatsen schijnt HERTWIG des te belangrijker, daar ,.in unseren Tagen ja mehrfach das Bestreben zu Tage tritt, den organismusals ein Machinenwesen zu verstehen und das Organische als ein Mechanisches aus den einfachen Grundprincipien der Mechanik zu erklaien." Nu toont ons HERTWIG, hoe een speeldoos slechts weinige melodiën, het strottenhoofd van den mensch een groote verscheidenheid van geluid en klankopvolging kan voortbrengen. HERTWIG noemt dit, het in de machine in bepaalde richting gebonden zijn, in het organisme een buitengewoon vrij en veelzijdig spel, der krachten (blz. 154). Verder wijst HERTWIG erop, dat een klier en een spier na hunne werkzaamheid zich herstellen en regeneeren, zóó, dat een zelfde prikkel later weer een gelijk effect te weeg brengt. „Eine Machine dagegen besitzt nicht in ihrer Konstruktion die Mittel, schadhaft gewordene Konstruktionsteile auszuschalten." Eindelijk bezit het organisme de eigenschap der voortplanting en berusten zijne werkzaamheden voornamelijk op chemische processen van zijne buitengewoon talrijke en verschillende chemische bestanddeelen. De chemie nu is „zurzeit weit entfernt einen Bestandteil der Mechanik aus zu machen. In de eerste plaats wordt hier door HERTWIO geen verschil gemaakt tusschen het leven van organen en organismen, zooals hij dan ook beiden definieert als celcomplexen. Hoe aantrekkelijk ook verder de gegeven vergelijkingen zijn, zij verwarren de mechanica in engeren zin met het mechanistische principe in de natuurwetenschappen, die geen Mechanisch in oogenblik twijfelt, dat het gebied der chemie engeren en mechanisch te verklaren is, al is dit slechts ten ruimeren zin

'

deele uitgevoerd (Massenwirkungsgesetz, dissociatietheorie, heterogene evenwichten (GIBBS). Bovendien treden in een machine bijna altijd chemische werkingen op, zoodat men kan zeggen, dat HERTWIG meer een quantitatief dan een qualitatief verschil tusschen maschine en levende substantie aangeeft en de meening is dan ook onjuist. HERTWIG, op grond van dergelijke beschouwingen, neo-vitalist te noemen. Willen wij vaststellen of er een qualitatief verschil is tusschen het leven van het orgaan en tusschen de physico-chemische (natuur) verschijnselen, zoo moeten wij geheel anders te werk

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen