1912-1913 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 16

8

klaring der levensverschijnselen kan ons opnieuw slechts de methodologie helpen. Door velen wordt gemeend, dat de eenige methode iets waars te leeren kennen, de zintuigelijke ervaring is. In dit geval komt men tot ontkenning van onstoffelijke momenten in het universum. Voor hem echter, die de realiteit van het Ik erkend en de innerlijke (psychische) ervaring als goede en onmisbare methode aanziet, om mede de ware voorstelling der wereld te kunnen vormen, voor hem bestaan er ook onstoffelijke oorzaken Immateriëele i-i. M TJ JX ... ., en realiteiten. Te meer voor dengene, die meent, realiteit.

' ' dat door bijzondere openbaring ons waarheden zijn toegevoerd, even zeker, ja nog zekerder, dan die welke uit anderen bron zijn geput. Hebben wij de zekerheid, dat wij met de hand of met een thermometer geen licht kunnen meten, verruimd tot een algemeen beginsel n.l., dat wij, na het stellen van een vraag, die methode zoeken, welke de keuze uit de antwoordmogelijkheden moet bepalen ; we kunnen nu overgaan tot een dergelijk onderzoek bij de vraag: „Is er in het leven een onstoffelijk moment." De mensch be-

..

.,

zit een ziel.

•

Wanneer de ervaring, behalve plant en dier, ook ,

• j i--i

i

den mensch en eindelijk onze eigen persoon als ••

^

levend wezen herkend, is deze vraag op grond van het bovengenoemde eenvoudig te beantwoorden. Slechts voor dengene, die de kennistheorie geheel als een onjuiste of een overbodig studieterrein aanziet en de innerlijke ervaringen als zelfbedrog, die moet wel met HAECKEL zeggen: „Die Weltgeschichte muss ein physikalisches chemisches Process sein." Hiertegenover staat de algemeene opinie der moderne natuuronderzoekers. „Het psychische staat buiten het stoffelijke. Hoe men ook de verhouding van geest en stof wil formuleeren het psychische blijft iets, dat naar z'n qualiteit van het stoffelijke moet onderscheiden worden." (RIJNBERK.) Deze besliste formuleering geeft de zekerheid zeer juist weer, waarmede de moderne biologen overtuigd zijn van het bestaan van niet physisch-chemische verschijnselen bij den levenden mensch. Voor wie hiervan toelichting wenscht, kan deze vinden in elk handboek der psychologie of in bijna elk philosophisch geschrift. Het psychische monisme (FECHNER, HEYMANS) kunnen wij eerst

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen