1913-1914 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 164

156 '

Deze totale opheffing van de mechanistische (materialistische) wereldbeschouwing is het doel van al mijne uiteenzettingen. Wanneer de Heer BRUIN het dan ook erg „simpel" vindt, wanneer men zou meenen, dat God tegenover een wereldmachine staat, welke Hij in bepaalde gevallen regelt en in andere vrij laat, zoo ben ik het volkomen met den Heer B. eens. Het vraagstuk echter van de causaliteit in de doode en levende natuur op te lossen door, zooals ik deed, uit te gaan van het denkbeeld, dat God elk schepsel (dus ook elk atoom, planeet of organisme) leidt naar het doel, dat Hij ervoor gesteld heeft en bovendien elk schepsel zijn wezen, gestalte en gedaante en onderscheiden ambten geeft, is m.i. volstrekt niet simpel. Ook is het niet eenvoudig de werkelijke immanentie en transcendentie Gods, de verhouding van God en de wereld, de werkelijkheid achter en in de verschijnselen en de verschijnselen zelf logisch met elkaar te verbinden. Van de oudste tijden af hebben groote denkers over deze problemen nagedacht, zonder tot een ineensluitende oplossing te komen. Ten volle ben ik dan ook overtuigd, dat ook wij over deze dingen niet het laatste woord zullen kunnen zeggen, maar moge het ons gegeven zijn, ook maar iets er toe te kunnen bijdragen.

Na al het voorafgaande kan ik met de beantwoording van den Heer RIJK KRAMER kort zijn, temeer omdat ik vrees, dat de Heer K. ook deze repliek met dezelfde oogen zal aanzien, als de oorspronkelijke stukken. Er is namelijk in de „beoordeeling" van den Heer RIJK KRAMER een toon merkbaar, die, naar ik hoop, zijn oorzaak vindt in verkeerd begrijpen van mijne artikelen. De heer K. meent, naar mij voorkomt ten onrechte, vele tegenstrijdige punten in mijn artikelen te hebben gevonden. Sommige tegenstrijdigheden, voortkomende uit onjuisteopvattingentijdenshetschrijven van het eerste artikel ^) zijn daarentegen over het hoofd gezien. Met een enkel woord kan ik misschien hier en daar opheldering geven. Op de vraag (blz. 61): houdt B. de doelmatigheid in of buiten de dingen, is het antwoord blijkens mijn artikelen: Het doel is 1) b.v. over het apriorisme van het causaliteitsbegrip.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen