1913-1914 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 168

160 „Onbewuste" is stellig psychisch gedacht blijkens de eigenschappen, die hieraan worden toegeschreven. Hebben we het verband van DESCARTES met zekere vitalisten genoemd, interessant is het standpunt van CLAUDE BERNARD, mede in verband met onze eigen opvattingen. „La vie est la idéé directrice ou Ia force evolutive de l'être . . . mais Terreur serait de croire, que cette force metaphysique evolutive, par laqueile nous pouvons caracteriser la vie, est utile a la science, parce qu'étant en dehors des forces physiques, elle ne peut exercer aucune influence sur elles. Il faut done ici séparer Ie monde metaphysique du monde physique phenomenal, qui lui serf de base, mais qui n'a rien a lui emprunter.... En resumé, si nous pouvons définir la vie a l'aide d'une conception metaphysique speciale, il n'en reste pas moins vrai, que les forces mecaniques, physiques et chemiques sont seules les agents effectifs de l'organisme vivant et que Ie physiologiste ne peut avoir a tenir compte que de leur action." Ten slotte nog een enkel woord over LEIBNIZ. Deze door en door theïstische wijsgeer wordt vaak „vitalist" genoemd. Reeds wezen wij met een enkel woord het verband van zijn leer met die van MALEBRANCHE aan. Zijne verwantschap met onze eigen opvattingen moge misschien uit het volgende nog blijken. „Der Organismus . . . < ist nur eine höhere, so zusagen, göttliche Maschine." „Gott verfügt über die Natur, wie ein Ingenieur seine Maschinen dirigiert." „Auch ich habe immer angenommen, dass alles in (den lebenden) Körpern mechanisch vor sich geht, obwohl wir nicht immer die einzelnen Mechanismen bestimmt erklaren können, dass aber die eigentlichen allgemeinen Principien des Mechanismus einer höheren Quelle stammen Wij willen eindigen met er nogmaals op te wijzen, dat men als physioloog de innige samenhang van het dier met zijne omgeving sterk gevoelt. Men kan wel zeggen, dat het organisme zonder zijn omgeving niet bestaanbaar is. Deze groote geschiktheid der „Umwelt" is het onderwerp van het boek van HENDERSON : „Die Umwelt des Lebens," waarin de „Eignung der Umwelt" op zeer interessante wijze wordt uiteengezet. De vraag naar de oorsprong der doelmatigheid van organisme HARTMANN'S

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen