1913-1914 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 61

53 taten. En de geleerde spreuk: cessante causa cessat effectus is ook maar waar, als men „causa" en „effectus" er handiglijk naar kiest. Evenwel, daar de schrijver van de beantwoording dezer vraag het volgende niet afhankelijk maakt, is mijn opmerking voor het verstaan van het volgende ook niet van groot belang. Wel wenschte ik nog op te merken, dat elke volgende toestand ongelijk is aan de vorige (p. 16) en eerst dan gelijkwaardig, als men deze gelijkwaardigheid er door passende definities inbrengt. Misschien kan men ook wel zeggen: de wereld gaat vooruit. Op bladzij 10 zegt de schrijver: „In de natuurwetenschap neemt men wel degelijk oorzaken aan voor het onveranderlijk blijven van een toestand . . . dat een beweging blijft voortduren, schrijft men toe aan de traagheid der stof (sinds Gallilei)." Ik betwijfel, of hiermee de opinie derNatuurkundigen wel goed is weergegeven. Juist dat een beweging niet blijft voortduren schrijft men, zooals de schrijver zelf tien regels hooger zegt, toe aan een oorzaak. De ervaring leert, dat, naarmate men de oorzaken (krachten) meer en meer wegneemt, de beweging meer tot eenparig rechtlijnig nadert; nu stelt men: als ik alle krachten kon wegnemen, zou de beweging eenparig rechtlijnig zijn en brengt dit aldus onder woorden: de stof is traag. Heeft men nu het verschijnsel, dat een beweging blijft voortduren, toegeschreven aan de traagheid der stof? Men noemt het veelmeer de traagheid der stof, zonder te bedoelen: daar hebben wij nu de oorzaak. Men kent de oorzaak niet, pretendeert ook niet die te kennen. Ik zou dezen zin niet genoemd hebben, als de schrijver niet in een noot de meening, dat God de dingen onderhoudt, ook mee om deze reden door de causaliteitsprincipes aangeduid vindt. Elk redelijk bewijs, d. w. z. elk logisch bewijs, voor het bestaan en het handelen van God begroet ik met vreugde maar er zijn er al zooveel gepubliceerd, die zonder bewijskracht bleken, dat wij zeer voorzichtig daarmee moeten zijn. Onjuiste bewijzen maken een zaak verdacht; ik vrees dat, als men met het bovenstaande in het strijdperk kwam, geen Natuurkundige het ernstig zou opvatten. Gaarne zou ik dus zien dat de heer B. het bewijs wilde ver-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen