1913-1914 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 155

147 los trachten te maken van den knellenden band der Aristotelische wijsbegeerte. Ik behoef niet op te merken, dat deze denkers ook in onze kringen als beslist theïstisch worden aangezien, daargelaten hunne min of meer sterkere afwijkingen, van wat wij in onze beginselen handhaven. De hier in groffe lijnen historisch aangegeven richting kenmerkt zich echter door een krachtige onderscheiding van stof en geest. Deze sluiten elkaar uit (zie ook BAVINCK, Dogmatiek II blz. 481). En om heel duidelijk uit te drukken, waar het verschil ligt tusschen mijn opvatting en de Aristotelische beschouwing, zou ik kunnen zeggen, dat wanneer er voldoende reden zou zijn (hetzij per analogiam, hetzij uit het experiment) om aan te nemen, dat de ziel ook op andere deelen van het lichaam werkte, dan op de hersenen ik het standpunt van den vitalist STAHL aannemelijk zou vinden. STAHL gaf in de oogen der neovitalisten echter een onjuiste theorie en ook naar mijne meening kan men een opinie, welke veel consequenter uit het Cartesiaansche systeem is te ontwikkelen, dan uit het Aristotelische, niet goed een vitalistische noemen. Een meening van STAHL „Die Seele realisiert ihre Zwecke durch den Körper und durch die Bewegung innerhalb denselben" ^ spreekt hier voldoende. Zeer terecht merkt RADL op : „Die Seele ist für ihn (STAHL) zwar ein ebenso empirischer Begriff, wie es diejenige Leibnizens war, sie kann aus den Manifestationen des Lebens erkannt und nach ihnen beschrieben werden, allein der streng religiose Sinn STAHLS hat hier seine Spuren zurückgelassen : er denkt sich die Seele zu unabhangig vom Körper". Een dergelijk systeem echter mislukt als vitalisme wanhopig (zie ook RADL 1. c. blz. 92, en DRIESCH) het blijft een voortdurend dualisme, van mechanisch en psychisch gebeuren en hunne wisselwerking. En dat nu juist tracht het vitalistisch denken auwngvn g^gg^jg volkomener te overwinnen. Als er dan grenzen.

ook van verflauwing van grenzen sprake is, dan is er wel geen systeem, dat tot verflauwing van grenzen meer ')

Oecit. bij RADL.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen