1913-1914 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 78

70

Het uitgangspunt is dus hier beslissend. Is een organisme „een levenseenheid, die bestaat door het onbewust doelmatig harmonisch samenwerken van al hare leden, en waarbij elk lid het geheel als oorsprong en drager onderstelt" dan bestaat de kennis van het organisme in het kennen der teleologische wisselwerking van alle deelen onderling en in verband met het geheel. Het zwermen, de paringsvlucht, de strijd der koningin, het ontstaan der werksters, darren, koningin en wel juist in deze volgorde en zooveel meer, dat alles is teleologisch te verstaan. Zonder oorzaak geschiedt er niets, doch deze causaliteit is geen mechanische, doch een die beheerscht wordt door de finaliteit. Onder dit gezichtspunt verstaan we dat de warmteprikkel 's winters centripetaal werkt, des zomers daarentegen centrifugaal, zoodat ieder lid dan reageert op verschillende wijze, (cellenbouw, voedsel toevoeren, eieren leggen, etc. etc.) doch zóó dat ieder lid doelmatig werkt voor zich, maar tegelijk doelmatig voor het geheel; zooals het is met het werken zoo ook met de voeding. De oudere bijen nemen uit het voedsel vooral de koolhydraten, daardoor blijven eiwit en vet voor de jongeren. Ieder neemt af, wat hij noodig heeft voor zichzelf, en zoo wordt wat overblijft het meest geschikt voor de anderen. De bepaling van het geslacht hangt af van physiologische voorwaarden. Eerst ontstaan de werksters. Bij een hoogere concentratie van vet en eiwit reageert de koningin door het leggen der darreneieren, en bij nog hooger concentratie, als het organisme de grootste physiologische ontwikkeling heeft bereikt, de eieren, waaruit de koninginnen zullen ontstaan. „All diese Einzelvorgange ergeben sich als naturnotwendigaus den verschiedenen geometrischen, biologischen und anderen mechanisch-kausalen Gesetzen, von denen siebeherrscht werden. Aberwie viel kausal bedingte Wirkungen und Thatigkeiten auch hier vorhandensind,yeiié'sfür sich und allezusammen sind unbewusztzweckmaszig hingeordnet, ja sie mussen alle auf diesem Pankte, wo die Koningin in der Eierlage die Erhaltung des Volkes und der Art weiterspinnt, jedes nach seiner besonderen Art, zweckmaszig gerichtet zusammenkommen : das Ausschlüpfen der jungenBienen, das Freiwerden der Zeilen, das Anhaufen von Nahrung, die Koningin mit dem Eierstocke und die jungen Bienen mit ihren unter Spannung stehenden Nahrdrüsen ! Alles im einzelnen kausal bedingt

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen