1915-1916 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 100

92

aan de heilige wijsheid in het algemeen toch nog den voorkeur blijven geven, zoover mij bekend, slechts steun zoeken in de zwakheid der argumenten, terwijl enkelen een machtig feitenmateriaal opofferen ten bate der instinctieve geloofsovertuiging. Zonder dit laatste te veroordeelen blijkt toch duidelijk, dat zoo'n geloof ten deze al meer en meer afwijkt van die redelijkheid, welke in de Heilige Schrift juist als zijn kenmerk wordt aangeduid. In het zomersemester van 1905 bezocht ik in Straatsburg een college over de descendentieleer, waarin de verklaring van het ontstaan der wereld werd gezocht in een mechanische, natuurlijke, wetmatige afstamming van een oudere natuur. De eerste oorsprong van alle natuur en haar wetten werd in de eeuwig gedachte energie gezocht, waarin men verder maar liever niet doordrong. Deze leer gaat dus niet zoozeer tegen een Godsbestaan in, als wel tegen de redelijkheid Zijner openbaring in de Heilige Schrift, zoodat al het in het college voorgebrachte materiaal en de redelijkheid zijner verwerking door mij zeer critisch werden aangehoord en onderzocht. Het machtige werk der evolutionisten leidde tot verbazing; de leer leek de openbaring der natuurlijke redelijkheid. En later zag ik DARWIN troonen in de middenzaal van een der gebouwen van het Britsch museum, als de apostel die eindelijk de redelijkheid van het naturalisme bracht . . . . al bleek èpoedig dat zijn theorie der natuurlijke teeltkeus niet deugde, terwijl hij zijn struggle for life en evolutie van voorgangers overnam. Edoch, sterk door het geleverde materiaal, bleef de dwaling voortbestaan en begon met DARWIN een nieuwe tijd van natuurstudie, welke op velerlei wijs haar vruchten voortbracht en waarvan ook wij nu zullen plukken. Geenszins evenwel op de wijze van den bekenden geleerde PAULY, als hij zegt: „jenem Enthousiasmus, der aus der Wissenschaft in alle Welt hinausdrang, folgte eine Wirkung auf die Biologie von solcher Macht, wie sie nur die Wahrheit ausüben kann." Zoover mij bekend heeft de waarheid, wel te onderscheiden van feitenkennis, nooit snel een grooten invloed gekregen; in haar strijd om het bestaan moest steeds de traagheid van het materialisme worden overwonnen. Alleen materialistische neigingen konden op groote schaal een snelle ontwikkeling verwekken en dit voorzeker niet alleen op het gebied der biologie.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen