1915-1916 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 107

99

ontstaan, welke dus als „stationare Energiegebilde" bestaat, dat zich de noodige energievormen zelf kan verschaffen. Op dezelfde aanvechtbare wijze neemt ENOELMANN een bijzonderen energievorm in de levende substantie aan. Ook BECHTEREW en DANILEWSKI gebruiken bij de grensbepaling factoren, welke psycho-moralisch heefen, doch zoowel in het organische als in het anorganische rijk, in de mineralogie bijv., kunnen worden gevonden. Zij noemen het organische een gesloten systeem, dat zich van de buitenwereld tracht af te scheiden of zich door de mogelijkheid van aanpassing onderscheidt, terwijl vervolgens met een oerenergie van den wereldaether wordt gespeculeerd. Verscheiden geleerden gebruiken bij deze grensbepaling een mystieke levenskracht. Ook kan het onderscheid niet hierin liggen, dat de levende cel uit zichzelf nieuwe energie kan verkrijgen, want zij is evenals de kristal bij haar groei en leven afhankelijk van een voedend substraat. Ook het onderscheid dat BERNSTEIN in de arbeidsverrichting meent te zien is niet bevredigend. Hij onderscheidt den arbeid in een anorganische door volumeenergie en in een organische door vormenergie, hetgeen met de tegenwoordige kennis der electriciteit ons onbevredigd laat. Ook de door JOH. MULLER opgestelde formule brengt ons niet verder, want de doelmatigheid van de werking der onderdeden van een organisme voor het welzijn van het geheel merken wij evenzeer op bij het ontstaan en den groei van een kristal. Mijns inziens brengt LALANDE ons op het juiste spoor, wanneer wij ons niet verdiepen in materieele qualiteitsverschillen of in fantastisch vitalisme, maar in een intellectueel verschil, dat in materieel meetbaren vorm kan worden weergegeven. Het eigenaardige van het organische ligt volgens LALANDE in de neiging om energie op te nemen, te sparen en op bepaalde oogenblikken in arbeid om te zetten. Reeds OKEN (pag. 10) voelde dit verschil bijna een eeuw geleden, waar hij zegt dat het kenmerkende van het organische ligt in de verbinding der stof tot de mogelijkheid van een galvanisch proces, waarvan de beweging het karakter van het leven is. De cellen zijn accumulatoren, waarvan de inwendige processen zijn gelijk te stellen met die der chemie-physika, de electriciteit of het magnetisme. De plant

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen