1915-1916 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 81

73

De conscientie zelf is dus geen maatstaf voor goed en kwaad, maar oordeelt alleen daartusschen, welk oordeel afhankelijk is van onze kennis van Gods wil. Deze kennis is onvolmaakt en gebrekkig en, derhalve kan de conscientie dwalen in haar uitspraak, althans materieel, „formeel is zij onfeilbaar" en daarom is het zonde iets tegen het geweten te doen. „In het geweten beoordeelt de mensch zichzelf; echter naar «ene wet, die onder Goddelijke sanctie staat, daarom alleen zedewet is, en absoluut verplichten kan; om die reden is het zonde, iets tegen het geweten te doen, ook al ware de daad op zichzelve geen zonde." ^) „Wie er ook zij, die gelooft dat er eene God is, en naar het hem op een gegeven oogenblik gegeven licht, diep en innig in zijn conscientie overtuigd is, dat hij, met te doen wat zijn ouders •of overheden hem gelasten, tegen Gods wil in zou gaan, mag niet gehoorzamen, maar moet gehoorzaamheid weigeren." -) Zoo ook oordeelt AMEZES: „De conscientie, alleen Gods wille •en gezag eigenlijk onderworpen, kan zich geen schepsel onderwerpen zonder afgoderij." Zelfs: „de conscientie bij misverstand oordeelende dat het ongeoorloofde geoorloofd of schuld zij, bindt zoo, dat iemand zondigt die daartegen doet." ^) Op staatkundig gebied volgt hieruit zonder meer vanzelf, dat de macht der Overheid beperkt wordt door de conscientie, en zij dus het recht van vrijheid van geweten heeft te eerbiedigen. Twee moeilijkheden doen zich volgens Dr. KUYPER hierbij voor: Ie. „dat men zijn conscientie misbruikt als huichelachtig voorwendsel" en 2e. „dat de conscientie dwaalt in wat ze wil", doch wordt niet geaarzeld deze stelling te aanvaarden: „zoodra een onderdaan zich op zijn conscientie beroept, wijke de Overheid uit eerbied voor het heilige terug. Dan dwinge ze nooit. Noch tot de eedsaflegging, noch tot den krijgsdienst, noch tot schoolbezoek, noch tot vaccinatie of wat dies meer zij." Dit onder één beding. „Ge moet bij uw beroep op de conscientie geen vermoedens van onachtbaardheid tegen u hebben" •(„Ons Program", pag. 202). ') Dr. H. BAVINCK, Psychologie. 2) Dr. A. KUYPER, E. VOTO dl. IV pg.

76.

^) Biblioth. reformata dl. X. WILLEM AMEZES 5 boeken van de conscientie en haar regt of gevallen. Vertaald door C. WALLENDAAL. Weder uitgegeven door W. QEESINK 1896. 6 Orgaan 1915116

•

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen