1916-1917 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 66

54

Zoo heeft men dan de bekende dubbele reeks atoomgewichten gemaakt, één ten opzichte van H == 1 en één ten opzichte van O = 16. De bepaling der atoomgewichten heeft voorts aanleiding gegeven tot het z.g. periodieke systeem der elementen, dat wel op een zekere wetmatigheid wijst en waarop al menigeen heeft zitten turen maar wa i van nog niet zooveel licht is uitgestraald dat het inzicht in de eenheid der materie veel is gevorderd. Wel wordt het in den loop der hedendaagsche onderzoekingen veel genoemd en veel geprezen en op chemisch gebied is het ook een der allerbelangrijkste ontdekkingen geweest maar op zich zelf heeft het het onderwerp dat ons bezighoudt niet veel vooruitgebracht. Onder al deze onderzoekingen en metingen en wegingen werd dit langzamerhand toch gewonnen dat het bestaan van atomen, waaraan steeds nog was getwijfeld, al zekerder werd. Het is, gelijk POINCARÉ zegt: „Atomen zijn niet meer een fictie voor ons gemak verzonnen; het schijnt ons toe om zoo te zeggen, dat we ze zien, daar we ze kunnen tellen. Een hypothese neemt vaster vorm aan en wint aan waarschijnlijkheid als ze nieuwe feiten verklaart — maar dat kan op heel wat manieren gebeuren ; meestal moet ze uitgebreid worden om van nieuwe feiten rekenschap te geven, maar nu eens verliest ze aan belijndheid door die uitbreiding — dan weer is het noodig er een nieuwe hypothese op te enten die er zich vrij plausibel bij aansluit — die niet al te zeer tegen den stam vloekt maar die er toch een beetje vreemd aan is — verzonnen expresselijk om het doel te bereiken ; in dat geval kan men niet zeggen dat de waarneming de eerste hypothese heeft bevestigd, maar hoogstens dat zij haar niet heeft tegengesproken. „De schitterende bepalingen van aantallen atomen door PERRIN hebben (na de ontdekking der Brownsche beweging, waardoor zelfs OsTWALD overtuigd raakte) den triomf van het atomisme voltooid. Wat ons geheel overtuigt zijn de vele overeenkomsten tusschen resultaten op geheel verschillende wijze verkregen. Kort geleden was men blij als men op verschillende wijze maar getallen vond met evenveel cijfers; thans is bij alle manieren 't eerste cijfer gelijk; des te merkwaardiger daar men de meest verschillende eigenschappen van het atoom gebruikt heeft. In

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen