1916-1917 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 48

36

In al deze en dergelijke gevallen is het daarom geoorloofd niet slechts, doch vaak onvermijdelijk, om de onoverzichtelijke massa der individueele gegevens in gemiddelden samen te vatten. En, indien de waargenomen verschijnselen in den zooeven aangeduiden zin innerlijk homogeen, gelijkwaardig zijn. d. w. z. dat zij worden beheerscht door voor allen gelijkelijk geldende oorzaken, zij het dan dat deze in hun werking kunnen gekruisd worden door storende invloeden, zal het blijken, dat zij zich even als de vroeger aangeduide objectieve gemiddelden, groepeeren, nu niet om de objectieve werkelijkheid, doch om een type waarvan zij in plus of minus afwijken met een opmerkelijke regelmaat, die grooter zal zijn naarmate de beteekenis der constante tegenover die der wisselende oorzaken grooter is; gelijk de takkenvaneen boom, die zich physiologisch normaal ontwikkelt, en niet aan bepaalde overheerschende winden is blootgesteld, zich harmonisch groepeeren om zijn stam. Die afwijkingen zullen zich dan om het gemiddelde heen laten ordenen (indien er geen constante oorzaak is die de afwijkingen in eenige bepaalde richting drijft, in welk geval de beteekenis ook van deze constante afzonderlijk zou moeten worden onderzocht) groepsgewijs of geleidelijk al naarmate de eenheid op de schaal, welke de groepeering der individueele waargenomen gevallen weergeeft, grooter of kleiner wordt genomen." De eenvoudigste wijze om een reeks van waarden eener veranderlijke grootheid te bepalen zijn de vermelding van het minimum en het maximum waartusschen alle andere waarden zijn gelegen. Geheel zonder beteekenis is deze wijze van handelen niet, maar ze geeft ons toch geen antwoord op de vraag, of in de waarden zekere regelmaat zit en welke deze is. Van iets meer beteekenis is de berekening van het rekenkundig gemiddelde, inzonderheid wanneer men hierbij tevens minimum en maximum vermeldt. Deze vermelding stelt ons echter dan toch nog niet in staat te bepalen, welke waarde het gemiddelde bezit voor de karakteriseering van de reeks cijfers. Tot een meer nauwkeurige vaststelling van de beteekenis van het gemiddelde is een vrij omslachtige berekening noodig, welke

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen