1921 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 52

40

initiatief, het aan banden leggen der persoonlijke vrijheid, toch wel niet heel veel waardeering hebben. Is het veeleer juist andersom, en zullen bij een rationeel geleide beroepskeus persoonlijk initiatief, de neigingen en persoonlijke vrijheid veel meer tot hun recht komen; en eerst zoo zal die vrijheid, als het willekeurige, het anarchistisch kiezen van een beroep zal zijn uitgesloten, tot in hooge ouderdom genoten worden. Maar zelfs wanneer de „staat" op de wijze, waarop PLATO dit zich dacht, ieder dat beroep aanwees, waartoe zijn bekwaamheden en gaven strekken, zonder zich te bekreunen om ieders neigingen, zelfs dan zou nog een poging kunnen worden gedaan dit bemeesteren, dit beheerschen door den staat te rechtvaardigen. Immers ieder heeft voor hij op den leeftijd komt, dat hij een beroep moet kiezen, de staat al heel wat gekost; deze heeft toch wel eenig recht rente van zijn geld te eischen en terwijl de staat wel moet zorgen voor het onderwijs en de opleiding in de jeugd, wel moet zorgen voor ouderdomsrente en staatspensioen, zou hij geen recht hebben voor dien tijd, dat de burger in staat zou zijn iets van wat hij aan den staat kostte, te vergoeden, een gedocumenteerden raad te geven, die wel met het belang van dien burger in overeenstemming is, «1 ging die raad somtijds dan ook in tegen zijn persoonlijke neigingen. Ik geef toe, wij zouden er aan moeten wennen en zoolang de sociaal-oeconomische toestanden het niet hoogst noodzakelijk maken om ook op deze manier de menschelijke energie tot zijn hoogst mogelijk nuttig effect op te voeren — zooals de orde der Jezuïeten dit de eeuwen door met buitengewoon succes met haar leden wist te doen — moeten wij maar hopen, dat 't niet zal worden doorgevoerd. Het zou zich ongetwijfeld laten verdedigen; ook al zou ik voor mij wenschen dit nimmer meer te behoeven te doen. Een volgend bezwaar brengt het begrip eigenschap mee, naar drie zijden: 1 hoe wil men ze vaststellen; zijn en blijven niet tal van eigenschappen verborgen, totdat ze bij bepaalde constellaties van omstandigheden te voorschijn komen en onder bepaalde voorwaarden zich tot een ongekende hoogte blijken te kunnen ontwikkelen ? 2 zijn 't wel vrij constante grootheden, zoodat men mag ver-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen