1922 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 111

65 dieren, die veel zorg voor hun kroost betoonen, meestal in weinige exemplaren zich vermenigvuldigen, in tegenstelling met de beide bovengenoemde gevallen, dus merkwaardig is in dit verband ook het biologische feit, dat zoovele lagere dieren b,v. vele insecten slechts kort hun voortplantingsdaad overleven. Typisch is het geval \ a n den be vruchtenden dar, waarvan M a e t e r l i n c k zoo schitterend den plotselingen dood schildert. Alle levensenergie schijnt op eenmaal plotseling ten einde, nu het biologische levensdoel is 'bereikt. Daartegenover leeft de bijen-koningin verscheidene jaren na de paring en legt in die jaren talrijke eieren. Teekenend is in dit verband ook het doelloos moeizaam rondzwerven en ten slotte ten gronde gaan der wespenwerksters, als het voortplanlingsindividu van den staat, de bevruchte koningin is verdwenen. Denk ook aan de éénjarige en tweejarige planten en de meerjarige agave's, die na de zaadvorming plotseling afsterven, bij de hennep eerst de manlijke planten na de bestuiving en eenige weken later na het vruchlrijpen ook de vrouwelijke. Denk ook, hoe onder de insecten de veenmol, een der weinige, die zorg voor het nageslacht kent en ook weinig eieren legt, lang de voortplanting overleeft, zooals ook de hoogere dieren met zorg voor het nageslacht. Een en ander brengt B o l k er zelfs toe om den biologischen dood met deze sexueelen dood te laten samenvallen, als dus de geslachtscellen zijn afgestorven. Biologisch, zegt hij, is dan het individu van geen waarde meer. Dit lijkt mij te ver gedreven, want biologisch kan zulk een individu nog wel zeker zijn rol hebben te vervullen b.v. in het dooden van vijanden der soort enz. Volstrekt niet alleen de voortplanting heeft biologische waarde, Nu is dit ailes ongetwijfeld geen bewijs of verklaring, zelfs in mathematischen zin, maar het wil zijn een rangschikking der verschijnselen in hun verband en verhouding, iets soortgelijks als men doet in de systematiek, als men in de veelheid der vormen zooveel mogelijk eenheid tracht te brengen of om het eens geheel anders te zeggen, om te pogen Gods gedachten in de levende natuur eenigszins na te denken. Men kan den levensduur van planten verlengen of verkorten door verschillende middelen. De meeste van die middelen staan weer in verband met de voortplanting, iets wat m.i, ook weer grond geeft voor een verbinding van den normalen levensduur en de voortplanting in teleologiscken, maar daarom nog niet mechanistischen zin. De agave americana sterft als ze gebloeid heeft, evenals een gewone één en tweejarige plant. In Mexico, hun vaderland,

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen