1922 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 86

64

\ a n de ziel verborgen liggen en zij het in bepaalde situaties of onder bepaalde constellaties voor den dag komen, Dan weet IVen, als men overigens door zelfanalyse niet reeds zoover gekomen was, dat het oppervlakkige buitenleven, wil men bewustzljnsleven, maar zeer ten deele het zelf van den mensch repreEenteert, Daarop kom ik straks nog terug. Nog een aardig voorbeeld aan Geiger ontleend. Men wil naar het station, om den trein ie nemen. Nu kan de zoogenaamde verstrooide professor wel, na een paar straten geloopen te hebben, naar zijn studeerkamer terugkeeren, regel is echter, dat er wat werkzaam blijft in het onbewuste. Dit 2e stadium, dit in een willenden toestand verkeeren, behoeft geenszins steeds doorleefd te zijn. Men zou kunnen tegenwerpen en de boven besproken wilsonderzoekingen van Ach wijzen in die richting, dat men toch eerst van willen kan spreken, wanneer het geaktivosrd is. Maar daartoe mag men het willen niet beperken. Scheler beeft reeds opgemerkt, dat geenszins al ons willen op een handeling is gericht, het kind wil de sterren, het is dan op een hebben, niet op een doen, gericht. Zou men, bezig zijnde een wetenschanpelijk artikel te schrijven, daarvoor dus den wil hebb^rd het te doen, alleen dan van willen mogen spreken, wanneer men 's morgens opnieuw bij het werk geaktiveerd wordt? Natuurlijk niet. hik besluit, waarvan de uitvoering met opzet op een later tijdstip is gericht, is een niet geaktiveerd v/iler^, dat doorleefd wordt, terv/ijl er bij den pianospeler, die voor de duizendste maal zijn vingeroefeningen maakt, een geaktiveerd willen is zonder doorleefd te zijn. Meestal echter, dit moet erkend, is er verband tusschen het geaktiveerde en doorleefde en het niet geaktiveerde en niet doorleefde. Nog een tegenwerping wordt door Geiger behandeld. Zou men bij het 700 juist genomen voorbeeld blijvend, niet kunnen aannemen, dat men toch eigenlijk alleen een h e r i n n e r i n g heeft aan een vroes^er besluit, om een wetenschappelijk stuk te schrijven, terwijl we toch in den tijd, dat het werk afgebroken is, niet van den voortduur van willen zou kunnen spreken. Men kan niet ontkennen, dat hot ook vaak zoo is, er is een herinnering aan het willen. Maar dit verschilt toch van een willen, zich opbouwend op deze herinnering. Vele eenvoudige gevallen, dit moet erkend, kloppen met de stelling, dat het willen telkens opnieuw geschapen of geaktiveerd wordt. Maar die willingen, die siandvastiiJ blijven, die dieper in 't geestesleven verankerd zijn, die door en door samenhangen met zijn intieme persoonlijkheid, zitten den mensch in vleesch en bloed. Alleen daarom zitten 7e in vleesch en bloed, omdat ze samengeweven zijn, we zijn helaas steeds al te plastisch met onze woordenkeus in de psychologie, met die innerlijke roerselen van het manschelijk

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen