1922 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 119

93

nog de wereld opgevat als een individu en in de theorie welke P r e y e r ' ) over het ontstaan van het leven op aarde ontwikkelde vindt men een levendige beschrijving van de aarde als organisme . We zullen echter spoedig elementen in het begrip individu leeren kennen, waardoor het duidelijk is, dat noch een planeet, noch een atoom of molecuul als een individu kan worden aangezien. Langer dienen wij onze aandacht bij de kristallen te bepalen. Reeds A r i s t o t e l e s meende, dat in de kristallen een bepaald principe werkzaam was, waardoor zij van de doode natuur verschilden, en waardoor hun vorm bepaald werd, Dit algemeene, aan alle kristallen eigen, was hun essentia, hun forma substantialis, terwijl al de bijzondere eigenschappen s'echts accidentia werden genoemd, zooals grootte, kleur, hardheid, enz. Door deze leer werden de kristallen van andere natuurobiecten scherp afgescheiden, /onder, dat echter daarmede kristallen als individuen werden beschouwd. Wij vinden dus bij A r i s t o t e l e s een groote minachting voor het individueele, zegt C, B e l l a a r S p r u y t " ) terecht. Immers de forma substantialis, de essentia van een object, was niet het individueele maar het algemeene. Het wezen van alle dingen eener zelfde klasse is een en hetzelfde. Wij zagen boven hoe het normale begrip individu, zoo in het a gemeen zich dekt met het begrip ,,levende organismen" en tegelijk met de vraag naar de individualiteit van een kristal, dienen wij dus de vraag te behandelen naar het verschil en de overeerkomst tusschen kristallen en 'evende organismen. Ernstiger dan eenige poging van imitatie van een levend organisme, moet inen de feiten aanzien, welke eigenlijk niet door den mensch maar onder zeker? door den natuuronderzoeker te bepalen condities door de natuur zelf worden voortgebracht. De kristallen, welke nl. tot dusver bekend waren, konden in schoone vormen soms wel levende organismen of deelen daarvan nabootsen, (men denke aan de bloemen op de ramen in den winter) maar de z.g.n. vloeibare kristallen hebben een dieper ;5aande analogie. Beziet men nl. de vloeibare kristallen, dan neemt men het zelfde wonderlijke verschijnsel waar als bij lagere eencellige organismen, bijv. bacteriën: een vloeibare massa van bepaalden vorm temidden van een vloeibaar mi'ieu. Een oliedruppel, welke in een vloeistof zweeft heeft ook een bepaalden vorm, nl. den bolvorm. Een vloeibaar kristal, hoewel ') Prever. Naturwissenschaftliche Tatsachen und Problemen, Berlin 1880. Men zie ook P. J. Möbiiis. Ausgewahltc Werke BdVT lm Greiizlande, Leipzig 1922. ') Spiuit. Geschiedenis der Wijsbegeerte, Haarlem 1904 blz. 22.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen