1922 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 74

52

worden en juist om haar exclusivisme vaak veroordeeld. Men kent de toelichting, door hem gegeven, het verhaal van het passeeren van een vriend, waarop men geen achl slaat, terwijl eerst later tot ons doordringt, dat hij ons passeerde en we hem niet gegroet hebben. We hebben een prikkel op ons netvlies gekregen en deze is voortgeleid tot den achterhoofdskwab, maar er was toevallig geen psychisch parallelproces, zoodat er ook geen gewaarwording was, doch alleen een hersenproces. De reden daarvan zou daarin te zoeken zijn, dat ik in gedachten verzonken, momenteel in andere aeelen der hersenen psychische para1Ie!proccssen had, zoodat er geen gelegenheid was voor de prikkeling van den achterhoofdskwab een dergelijk proces te !• ebben. Zoodra de eerstgenoemde gaan afnemen en op den achtergrond geraken, komt de kans voor de nog steeds voortdurende prikkeling van den achterhoofdskwab, om een psychisch parallelprcces te verwerver. Het valt mij nu in, dat c" een vriend gepasseerd is. Wil men het op een andere wijze toelichten, dan kan men het aldus uitdrukken. De prikkeling van den achterhoofdskwab gaf een bewuste gewaarwording, maar er waren zooveel andere voorstellingen, die een praedomineerende plaats innamen, dat verdere voorstel.ingen niet in aanmerking kwamen, zoodat aan een dadelijk herkennen van den vriend te veel moeilijkheden verbonden waren. We kunnen ons in 't geheel geen denkbeeld vormen van dat, wat een onbewuste gewaarwording, voorstelling, enz, zou zijn; we kennen gewaarwordingen en voorstellingen alleen in zooverre ze ons bewust zijn. Aldus Ziehen. Psychisch en bewust worden daarbij geïdentificeerd. Vergelijken we daarmede de voorstellingen van Bleuler, voor een groot deel gebaseerd op de Freudsche opvattingen, dan beluisteren we een geheel anderen toon. Onbewust worden de gebeurtenissen genoemd, die wel niet „geweten" zijn, maar in het overige het karakter van het psychische dragen, d.z. waarnemingen, affekten, overleggingen, willingen. De onafhankelijke ziel is een ding, dat zich veel meer tegenover al het andere stelt dan de psyche, die bij elk van ons ten minste aan de hersenen gebonden is. Het woord ziel wekt bovendien een groot aantal niet begrensde vulgair psychologische, religieuse, mythologische, philosophische, kennis-theoretische voorstellingen, waarmee men wel heel wat kan doen, maar zich dan ook buiten het natuurwetenschappelijk gebied begeeft. „Ich möchts dringend raten", zegt Bleuler, ,,clas Wort dem Pfarrer zu überlassen". De verschillende oorzaken (voorwaarden) van het psychisch gebeuren gaan vaak — wanneer men het nauwkeurig neemt — a 11 ij d, ten deele of geheel, over zulke onbewuste

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen