1922 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 58

58 Als van zelf komen we daardoor tot het terrein der biologie, die mcci malen in onze vergaderingen een onderwerp van bespreking heeft gegeven,') Dit kan niemand verwonderen, die zich herinnert, dat aan Bouman eerst ook het onderwijs in deze wetenschap werd opgedragen, en daardoor allerlei principieele vraagstukken van zelf aan de orde kwamen. Het was vooral de oude strijd tusschen mechanisme en vitalisme, die reeds van den aanvang af in het middelpunt der beschouwingen werd gebracht, In meerdere artikelen wees Bouman op de groote beLeekenis van het vitalisme voor onze wereldbeschouwing en vestigde hij er de aandacht op, dat er een onoverbrugbare klove moest bestaan tusschen de organische en de anorganische wereld. Misschien nog sterker dan door Bouman werd het vitalisme verdedigd door Kramer, -) die zich daarbij beroept op tal van proeven, die in zijn bekende dissertatie zijn beschreven. Hij wijst er echter met nadruk op, dat de grondslag voor het mechanisme of het vitalisme eigenlijk niet gelegen is in het bekende aantal feiten, maar meer in het bijzonder in de wereldbeschouwing als uitgangspunt. Wel is waar wordt het vitalisme dikv/ij's een dogmatisch stelsel genoemd, maar het mechanisme is eigenlijk niit veel anders. De vitalist is volgens Kramer in beginsel een dualist, de mechanist een monist; de vitalist gaat uit van het beginsel der teleologie, de mechanist van het principe der causaliteit; de vitalist stelt het bovennatuurlijke, de mechanist het natuurlijke op den voorgrond. Kramer eindigt dan ook zijn artikel met deze woorden: zoo is dan het vitalisme, zooals ik het versta, e2n theorie, die tegenover het anorganische het organische stelt; die geen continuïteit van het doode en het levende aanneemt maar schepping; die boven het causaal verband een logisch verband stelt; tegenover de almacht der ') Dr. L. Boinuan. Over de ontwikkeling der biologie in de 19e eeuw, Orgaan 1901, pag. 29-35. Idem. Het energie-principe in de physiologic, Orgaan 1902, pag. 80-93. Idem. Over theoretische biologie, Org. 1903, pag. 43-68. Idem. Het neovitalisme en de finaliteit in de biologie, Org. 1903, pag. 90-99. Idem. De vitalistische geneeskunde en de klinische physiopathologie, Orgaan 1908/1909, pag. 127-137. ''') Dr. R. Kiamer. Over de bctcekenis van de physische factoren Lij deproccsscn van absorptie en secretie, Orgaan 1903, pag. 109138. Idem. Kritiek op de theorie Hamburger, Org. 1904, pag. 9-90. Idem. Eenigc fragmenten uit den strijd over de causae finales, Org. 1905/1907, pag. 74-139. Idem. Het vitalistisch-teleologisch denken. Org, 1910/1911, pag. 18-29. Voordrachten 27 Sept. 1904 en 26 Sept. 1905 te Utrecht.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen