1922 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 117

91 van het probleem, waarmede wij ons zullen bezighouden en zullen velen denken ,,What is in a name". Zeker ,,a name" is niet veel, maar een begrip wel. Immers wij gaan uit van de onderstelling dat aan onze begrippen iets in de werkelijkheid beantwoordt en de werkelijkheid in haar wezen te leeren kennen, dat was immers het idealistische doel der wetenschap. Heeft men dan ook vastgesteld in de logica wat wij onder stof, ding, kracht, energie en zoo ook onder individualiteit verstaan, straks zal in de meta-physica op grond van overwegingen aan haar eigen karakter ontleend, de vraag beantwoord moeten worden, wat het wezenlijke, het werkelijke van stof, kracht enz. is en hébben wij ons dan uitgesproken over de vraag, wat het wezenlijke is, dat een ding tot een individu maakt, dan zal men ook inzien waarom het van zooveel beteekenis was, dat wij beginnen met het begrip ,,individualiteit" zuiver te analyseeren. Zal men een individu noemen alleen wat leeft, of alleen al wat ondeelbaar is, of zelfstandig bestaat, of doelmatig is, of een eigen vorm bezit? Al naar het resultaat van ons onderzoek in deze of die richting uitvalt, zal dan mede afhangen, hoe wij het wezen van een individu, het wezen ook van den mensch zullen opvatten. Er zijn twee methoden van onderzoek naar de beteekenis van bepaalde dingen. Om bijvoorbeeld de natuur der individualiteit vast te stellen zouden wij van alle voorwerpen, welke wij individuen noemen al datgene kunnen opsommen, dat hun allen gemeenschappelijk is om op deze wijze een aantal eigenschappen- te verkrijgen, welke de minimale inhoud van het begrip individualiteit voorstelt. Maar we kunnen ook anders te werk gaan en onderzoeken of en in hoeverre sommige individuen meer volmaakt zijn in hun individualiteit en op deze wijze er naar streven een limiet te vinden van volmaakte individualiteit, waarbij wij dan een maximale conceptie van dat begrip bezitten. Deze beide methoden, de statische en de dynamische, zooals J, S, H u x l e y ' ] deze noemt, vallen samen in de methode, welke S i g w a r t ) voorslaat, nl, ,,die gegebenen Vorstellungen der Dinge zu reconstruieren". Waar bet dan duidelijk blijkt, zegt S i g w a r t, dat onze begrippen der verschillende stoffen, zooals water, ijzer, glas, onafhankelijk zijn van de toevallige vormen, waarin deze stoffen ons voor oogen komen, verbinden wij tevens aan het begrip eener stof de voorstelling, dat de eigenschappen, die het ding ^) J. H. Huxley. The Idea of Individuality in the Anima! Kingdom Cambridge Univ. Press 1912. ') Sigwart. Lagik II S. 244 u. f.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen