1929 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 33

25^ wees, moest in zijn hypothese biologische, dus nietmechanische factoren invoegen. Deze aanpassing is op zooveel mogelijkheden ingesteld, is zoo doeltreffend, is zoo tot in de fijnste détails afgewerkt, geschiedt dadelijk bij de eerste keer zoo volmaakt en dat zonder eenige ervaring of voorbereiding, dat veel eerder dan naar een machine, onze gedachte uitgaat naar de zoogenaamde instincthandeling, waar ook zonder ervaring en zonder overleg het noodzakelijke handelen voor het gegeven, van buiten komende geval, op de juiste wijze plaats vindt. Een niet minder interessant gebied betreden we, zoo we de aanpassingen beschouwen, die optreden, indien het gevaar niet direct van buiten optreedt, maar van binnen uit zijn oorsprong neemt, doordat of organen weggenomen zijn of deze hun functie niet goed meer kunnen verrichten. We spreken dan van compensaties. Zoo zien wij het spierstelsel van een orgaan, dat voor passage dient, in stertke en dikte toenemen, zoo deze passage bemoeiliikt wordt. We noemen deze verandering hypertrophie. De uitgang van de maag naar de darm kan vernauwd zijn door geschrompeld bindweefsel, tengevolge van een oude genezen maagzweer, of ook door een kankergezwel. Er zal dus meerdere kracht dan in normale omstandigheden noodig zijn om het voedsel zijn weg te doen vervolgen : het spierstelsel van de maag neemt in omvang toe. Hetzelfde heeft plaats bij vernauwingen van darm en slokdarm en ook de spieren van de blaas gaan groeien, als de afvoer der urine belemmerd wordt. Moet het hart tengevolge van een vernauwing van het stroomgebied in de bloedvaten met grootere kracht het bloed door de slagaderen persen, dan wordt het hart grooter en zwaarder. Het wegnemen van een nier is oorzaak, dat de andere hypertrophieert. Raakt de hoofdader^, die het bloed van het been naar het hart terugvoert, op d^é een of andere wijze langzamerhand verstopt, dan weet het bloed toch zijn weg naar het hart te vinden, doordat het over allerlei zijbanen, die anders van geen beteekenis zijn, zijn weg vervolgt. Deze bloedvaten weten zich dan aan hun nieuwe taak aan te passen : ze worden grooter, sterker en dikker. Is een slagader doorgesneden en verbindt men de beide eindstukken met elkaar door een stukje van een ader, dan krijgt dit stukje op den duur geheel het karakter van een slagader. Wordt een zenuwbaan vernietigd, zoodat de gevoelswaarnemingen op een bepaald gedeelte van het

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen