1929 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 28

20 overigens in gebreke bleef een positieve verklaring te geven van bijzonderheden, die wel bestaan. En zoo kon ook het Darwinisme het toeval in het ontstaan der wereld niet redden. En tenslotte bleek ook de keten, die het monistisch danken tusschen doode en levende stof gesmeed had en dat ook krachtens zijn wezen had moetsn doen, niet zoo stevig te zijn, als men eerst wel gemeend had. Voor velen werd de organische wereld weer van een andere geaardheid dan de anorganische. Het was vooral Driesch, die met buitengewone scherpzinnigheid de autonomie van het leven verdedigde en deze eigenschap langs natuurwetenschappelijken weg trachtte aan te toonen. Tegenover de theorieën van Weismann en Roux, die de ontwikkeling van het organisme uit de eicel zagen als een zuiver machinale gebeurtenis, zoodat reeds in die eicel alle voorwaarden voor de wording constitutioneel vastlagen, tegenover deze theorieën, die door de atomistische natuurbeschouwing geëischt worden, stelde hij de eigen wetmatigheid van het organisme, die zich aan alle causaal-analvtische verklaringen onttrekt Het zijn niet de afzonderlijke elementen, die bij de ontwikkeling van het organisme het geheel bepalen, maar het toekomstig geheel beslist, wat zich uit die deelstukken zal ontwikkelen, /llle levensprocessen staan in dienst van wat komen moet. Wij kennen met ons verstand slechts een werking van het voorafgaande op het volgende, en niet het ongekeerde Maar bii de ontwikkeling van het organisme wordt het heden niet door het verleden, maar door het toekomende gedetermineerd En met deze beschouwingswijze, die feitelijk niets nieuws bevatte, maar dis nu langs experimenteelen weg andermaal gevonden was, werd aan het teleologisch denken in de biologie weer een plaats ingeruimd. Het begrip doelmatigheid kwam weer in eere. Maar nu scherper omschreven meer beperkt Zonder gevaar voor fantasieën. Had prof. Went in zijn rectorale oratie over „De ondoelmatigheid in de levende natuur" het pleit gevoerd voor een uitsluitend causalen kenvorm, terecht merkt prof. L. van der Horst op in zijn rede over ..Tweeërlei kenvorm in de mpdische wetenschap", dat de doelmatigheid, die prof. Went bestreed, een oppervlakkige doelmatigheid was, anthropocentrisch gedacht „Hiernaar oordeelend", zoo gaat hij verder, ,.zal ieder toegeven, dat er in de natuur veel ondoelmatigs is: dat wij alleen steunend op ons verstand, de menschelijke rede als souverein beschouwend,

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen