1929 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 29

21 in ons oeconomisch denken heel wat dingen in de natuur anders zouden hebben gemaakt. Maar de teleologie zoekt niet een practisch inzicht, wil geen anthropocentrische beschouwing, doch vraagt, wat het is, dat zich in de levens^yerschijnselen aan ons openbaart. Tegenover het causaal verklaren vraagt ze naar den zin der phaenomenen en zoekt die in de levensverschijnselen te verstaan, door den levensgrond te kennen en de verwezenlijking van het levensdoel. En in zooverre kunnen wij dus spreken van 'doelmatigheid, dat wil zeggen een medewerken, een mede tot openbaring brengan van wat in het geheel der levensverschijnselen door ons wordt verstaan en beschouwd. Maar die doelmatigheid zal dikwijls héél anders zijn, dan wij het hadden gedacht en meermalen zal zich daarbij een overvloed openbaren, die wij in ons oeconomisch denken verkwistend zouden noemen." - In deze bsschouwingswijze kan nu ook de geneeskracht der natuur de plaats krijgen, die haar toekomt. Wel tracht Winterstein in zijn „Kausalitat und Vitalismus vom Standpunkt der Denkökonomie" aan te toonen, dat het postuleeren van een autonomie A^an het leven geen nieuwe 'gezichtspunten bij het natuurwetenschappelijk onderzoek opent; integendeel, het zou een verder doordringen in het rijk der natuur belemmeren en tegenhouden. Maar hoe dit ook zij, dit mag toch op de creditzijde van de nieuwe leer geplaatst worden, dat het aan het vraagstuk van de geneeskracht der natuur een meer wetenschappelijke basis kon geven. Teleologie en geneeskracht der natuur zijn begrippen die nauw verwant zijn en juist van het standpunt der denkoeconomie kan de geneeskunde deze begrippen niet missen. In den diepsten grond gaat het in onze therapie toch feitelijk om het volgende entweder-oder : of de geneeskracht is er en dan zoeken wij haar met alle ten dienste staande middelen op te wekken, te regelen, te ondersteunen, aan te zetten of in te perken; of ze is er niet en dan trachten we zelf in te grijpen Daarom heeft iedere beschouwingswijze der natuur, die op goede gronden het juiste teleologisch denken in zich opneemt, voor de geneeskunde groote practische waarde. Zij kan niet wachten tot alle levensprocessen in hun componenten uiteen gelegd en verklaard zijn. Zeker, ook dit heeft zijn waarde gehad en zal het steeds meer krijgen, maar het afstand doen van het teleologisch denken in de geneeskunde beteekent een vervallen tot een therapeutisch nihilisme of agnosticisme. Ik wil nu trachten aan te toonen, dat het op vitalistisch

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen