1930 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 10

4 het Noorsche fjordlandschap uit — iets waarop ik nader terugkom. Over het ontstaan der fjorden bestaan verschillende meeningen. Ik laat buiten beschouwing de naïeve opinie, alsof deze machtige inhammen alzoö zouden zijn geschapen. Wie deze voorstaat, negeert de waarheid, dat, naar Seerp /Inema's woord „naar den Raad des Eeuwigen het leven der Schepping een ontwikkelingsproces in zich sluit" •— waarop de aarde-zelve geen uitzondering maakt, De flmerikaansche geomorpholoog Davis, die m.i. aan de deductie te veel waarde hecht in verhouding tot de inductie, schrijft aan de fjorden uitsluitend glacialen oorsprong toe. Volgens hem zijn het „onwederlegbare getuigen van een krachtige en rijpe glaciale erosie". Maar reeds in 1896 schreef Richter : „ het schijnt, dat bij de grootere Noorsche fjorden een samenhang met de tectoniek (d.i. met den bouw van het land) niet is te ontkennen." De Geer en Nathorst (beide Zweedsche geologen) verklaren „dass die bestimmenden Liniën in der Topographie der Fjorde in Spatten und Dislokationen des Berggrundes zu suchen sind" — alzoo tectonischen oorsprong hebben. En bij deze meening sluiten andere, vooral Scandinavische geologen zich aan. De eigenaardige regelmatigheid van het fjordennet — de totaal-verschillende richtingen, waarin vlak bij elkaar gelegen fjorden zich uitstrekken (bii Molde hebben de fjorden de richting O —W. tot O.N.O.—W.Z W.; bij het iets noordelijker gelegen Christiansund Z.O.—N.W.), waardoor het tusschengelegen land verdeeld wordt in polygonaal begrensde schollen, roepen meer het tectonische begrip „breukveld" dan het begrip ,.glaciale erosie" voor den geest. Hoogstwaarschijnlijk zijn dan ook de fjorden in oorsprong tectonische dalen, die door exogene invloeden, n.l. gletscher-ijs en water, verder zijn gemodelleerd, omdat deze beide dddr de geringste hindernis ontmoetten bij het afstroomen. 'Dat de fjorden inderdaad glaciaal zijn geërodeerd, blijkt o.a. uit hun dwarse doorsnede, die volkomen overeenstemt met die van het trogdal, waarvan men èn in de fllpen (o.a. het bekende Lauterbrunnental) èn in Scandinavië talrijke voorbeelden vindt. Het zou mij te ver voeren, U dit uitgebreid toe te lichten. Ik moge volstaan met het fllpenlandschap in Uw herinnering op te roepen, om straks tot vergelijking over te gaan. Het zooeven genoemde Lauterbrunnental, waardoor in de

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen