1930 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 14

6 d.i. door verbrijzeling en wegvoering van het gesteente door de zee. Breeder dan deze strandlijnen zijn de strandlerrassen en de strandvlakten. Onder de eerste zou ik willen verstaan, in overeenstemming met de terminologie van Von Richthofen, de zeer-breede seter, ontstaan door de branding der zee, en bestaande uit vasten rotsbodem. Terwijl ik strandvlakten zou willen noemen de zacht naar zee afbellende vlakten in riviermonden, die opgebouwd zijn uit zand- en kleilagen, en door de rivieren zijn afgezet. Strandlijnen, -terrassen en -vlakten treden in nauw verband met elkander op, zooals ik U straks nader hoop aan te toonen. Vooraf nog een enkel woord over de strandterrassen. Waar aan een rotsige kust, zooals de Noorsche, door de branding der zee een uitholling wordt gevormd op de hoogte, die de golven in den regel bereiken, zal op den duur het daarboven liggend gesteente worden ondermijnd en afbrokkelen. Met deze brokstukken wordt de overblijvende rots weder gebeukt, opnieuw vormt zich een uitholling, en zoo gaat het afbraakproces door de zee, de abrasie, steeds voort. Zoo blijft van het vroeger gebergte slechts over een vlak, rotsig strand, gelegen onder zee-niveau, als regel bedekt met gesteentepuin, rolsteenen en zand. Hoe langer de abrasie duurt, hoe breeder dit strandterras wordt — tot zekere grens, die bepaald wordt door het feit, dat verbreeding van het terras verzwakking der branding tengevolge heeft, zoodat een evenwichtstoestand intreden moet. Is deze bereikt, dan staat boven het terras rustiger water, en is de gelegenheid voor de ontwikkeling en het leven van planten en dieren sterk verruimd, Tusschen het gesteentepuin en zand zal men dan ook op d.g.l. strandterrassen schelpen en andere dierlijke restanten kunnen aantreffen. Dergelijke strandterrassen, maar dan liggende ver boven het tegenwoordig zee-niveau, tot ruim 40 M.M. toe, komen langs de geheele Noorsche kust voor. Zoo vertoont het bekende eiland Torghatten, gelegen op 65 24' N. Br., twee prachtige strandterrassen, en vindt men bij vele skeeren deze terrassen terug. Evenzoo vindt men 3 duidelijke strandterrassen boven elkaar bij Lögslet aan de Malangenfjord (69 32' N. B.). met duidelijke rolsteenen overdekt. Bijna alle havens der westkust liggen op strandterrassen, zooals Stavanger, Bergen, flelesund, Christiansund en Hammerfest. Zonder deze terrassen zouden de Lofoten, de voor de visscherij zoo belangrijke eilan-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen