1933 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 51

45 chirurgie, door asepsis en antisepsis gesteund, telkens stoutmoediger maakte, boeide nog een poos den verwonderden geest. En de bacteriologische aera voorzag op verrassende wijze in de causaliteitsbehoefte van den patholoog. Tot ook hier de wending kwam. Tot men weer leerde inzien, wat de oudste artsen zoo goed geweten hadden, dat het lichaam niet te behandelen is zonder de ziel, dat de invloed der psyche zich aan het ziekbed niet uitschakelen laat. Tot het bleek, dat het localisatorisch streven den blik voor het verstaan van den zinvollen samenhang had verduisterd. Tot de veronachtzaming der interne therapie zich eindelijk wreekte, en het kwakzalverdom welig opbloeide. Toen geviel het den medici zich te herinneren, dat de ware arts tegelijk kunstenaar moet zijn. Maar de gedachte, dat Duitschland's 40.000 artsen nu plotseling allen artiest moesten worden, werd toch eenigszins drukkend ondervonden, en de moeilijkheden waren daarmee niet voetstoots uit den weg geruimd. Men begreep dat men aan het werk moest tijgen; de psychiatrie ondernam wel als eerste de duiding van het pathologische uit de structuur van het geheel. De inwendige geneeskunde ontwikkelde begrippen als praedispositie en constitutie, die de lacunaire kennis der bacteriologie veelszins moest aanvullen. De immuniteitsleer bracht zinvolle afweerverrichtingen van het organisme aan het licht. Dit alles is zeer zeker te beschouwen als het glooren van den dageraad eener teleologische beschouwing. Maar niet zonder heftigen tegenstand braken zich zulke inzichten baan. Er volgde hevig, men zou zeggen constitutioneel verzet. Hier ligt één der aspecten, waaronder zich de crisis der geneeskunde laat bezien, die crisis, waarover boek na brochure, en brochure na boek verschijnt ^). Op het gebied van het alternatief causaal-teleologisch worstelen nog de inzichten; alles is hier in verandering, wording en ontwikkeling. Dit mag vrij worden gezegd, dat in steeds breeder kringen het besef levendig wordt, dat bij alle spontane genezingsprocessen, bij al die fijne compensatoire en regulatieve inrichtingen in ons lichaam, die een gevaarlijk 1)

b.v. Aschner. Die Krise der M e d i z i n . Oswald Bumke. Eine Krisis der M e d i z i n . Edwin Blos. Die Krisis in der Medizin.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen