1935 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 69

47

b

de causaliteitsleer. Veel beter is z.i. de uitdrukking: alles wat geschiedt, heeft een oorzaak en een doel. O m dit te demonstrecren noemt hij enkele concrete voorbeelden uit de geneeskunde, die met honderden te vermeerderen zouden zijn, waaruit telkens weer blijkt, dat elk verschijnsel natuurlijk een oorzaak heeft, maar zich tevens richt n a a r een doel, dat zeker evenveel invloed op de reactie uitoefent. De Christelijke gedachte is toch ook, dat tusschen het begin en het einde der wereld, de phenomena voortsnellen en zich richten op het einddoel. De heer B R U M M E L K A M P : D e mensch is een organisme en dit beteekent, dat het tegelijkertijd causaal en finaal is. Hij heeft echter alleen gesproken over de causaliteit; even zeker is natuurlijk t.o.v. de organische wereld een finaliteit. P R O F . S I Z O O : H e t komt hem voor, dat de consequentie van spr.'s s t a n d p u n t is: de aanvaarding van het systeem der gesloten natuurcausalite.t, die al het b e s t a a n d e omvat. Spr. heeft een analyse van het causaliteitsbeginsel gegeven en dit tenslotte gereduceerd tot het principe: ex nihilo nihil. D a a r n a a s t staan andere reducties, die misschien vrijwel op hetzelfde neerkomen. T e g e n deze analyse zal hij geen bezwaar maken. Als spr. echter zegt: nti moet dit principe a a n v a a r d w o r d e n , moet hij consequent zijn. Blijkens de discussie durft spr. dit echter niet aan. D e idee der gesloten natuurcausaliteit heeft aanleiding gegeven tot ernstige aanvallen op hoofdwaarlieden van de Christelijke wereldbeschouwing (b.v. de ontkenning van het w o n d e r ) . Zij heeft, in elk geval historisch, n a u w e verwantschap met het deïsme. W i j belijden niet alleen, dat de wereld door G o d geschapen is, maar ook, dat ze door H e m w o r d t o n d e r h o u d e n en geleid. H e t principe ex nihilo nihil echter leidt tot de gedachte eener in zich zelf genoegzame wereld, als een afgesloten systeem, v/aarin voor leiding G o d s geen plaats is. W a a r is voor deze gedachte de basis in de openbaring of in de Christelijke geloofsovertuiging? De bijbel spreekt in zeer concrete termen over de leiding G o d s in de natuur. M e n kan dit antropomorph noemen, maar d a a r m e d e is het nog niet weggeredeneerd. V e r d e r wil hij opmerken het geheel eens te zijn met de bewering van Brummelkamp, dat uit de onbepaalbaarheid van het physisch gebeuren niet tot de onbepaaldheid mag w o r d e n besloten. D e causaliteit kan evenmin op physische gronden w o r d e n gefundeerd als verworpen. H e t komt hem voor, dat spr. aan het principe ex nihilo nihil een te wijde strekking heeft gegeven. In de moderne q u a n t e n theorie blijft het principe van het behoud van arbeidsvermogen gelden, toch is deze theorie geen causale, maar een statistische. Bovendien laat dit principe het probleem van de veranderende werkelijkheid onopgelost. Deze verandering is in wezen een gelijk blijven, zegt spr., maar v a n w a a r dan steeds die ,,schijnbare" verandering?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen