1936 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 164

154 gerechtvaardigd is aan h a a r enkele meer algemeene beschouwingen vast te knoopen Die prmcipieele beteekenis licht reeds dadelijk op w a n n e e r men h a a r nog eens stelt tegenover de anatomische idee D e anatomische gedachte droeg zeer duidelijk de trekken van een causaal-mechanistisch georiënteerde, rationalistische denkwijs Zij had voor haar besef niet te doen met den zieken mensch, maar slechts met het zieke lichaamsdeel, en richtte d a a r haar behandeling op in Zij vierde h a a r triomphen m de operatieve chirurgie, die het zieke en onbruikbare orgaan of orgaandeel uit het lichaamsverband uitsnijdt en zoo de genezing bewerkstelligt ledere anatomische afwijking wil ze herstellen, en de verzakte nier hijscht ze op en fixeert ze met allerlei vernuftige methoden H a a r blik blijft geboeid door het deel met de tastbare vormverandering, maar hoe dikwijls vergat ze daarbij het geheel, dat het deel toch beheerscht D e functioneele gedachte houdt als vanzelf het oog meer gericht op het geheel van organisme en psycho-physische persoonlijkheid Zij d r a a g t daarin onmiskenbaar het teeken van een teleologisch georiënteerd denken, en juist daarin blijkt hoe het gebeuren op medisch terrein met los staat van w a t elders geschiedde D e wending, de keer, die he natuurwijsgeeng denken onzer eeuw te zien geeft, is immers niet beter te kenschetsen dan door de neiging van een mechanistische opvatting van de doode en levende natuur over te gaan naar een teleologische beschouwing Teleologisch is iedere beschouwing waarin het geheel meer is dan de summatie van alle deelen, waarbij in den keten der gebeurlijkheden de voorafgaande schakel eerst uit de volgende, het vroegere uit het latere w o r d t verstaan H e t dierlijk en menschelijk organisme is zonder eenige twijfel slechts langs teleologischen weg eenigszms adaequaat te b e n a d e ren Overal m het lichaam is de kennis der functie onmisbare voorw a a r d e tot begrijpen E n functie is een teleologisch begrip H e t is zeer verrassend op te merken, hoe ieder deel als het w a r e de behoeften van het geheel kent, ja hoe de onderdeelen van het organisme veranderingen ondergaan, door een gebeuren, dat nog komende is N a a r aanleiding van de processen, die plaats vinden m het zwangere vrouwelijke organisme, wijzen von Bergmann en C a r re// •^'^) er als om strijd op, hoe het lichaam in zekeren zm weet heeft van de toekomst D e veranderingen, die de weeke b a r m g s w e g e n ondergaan, het zwellen der borsten en de omvorming van het klierweefsel er m — het zijn processen die volstrekt onbegrepen blijven mdien men ze niet mag duiden uit de [unctie, die zich eerst later bij de uitdrijving en voeding der vrucht ontplooien zal De morphologische structuurwijziging wordt hier uit de functie begrepen — de morphe is als het w a r e een functie van de functie M a a r niet alleen de physiologie, ook de pathologie vraagt telkens

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen