1936 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 87

77 weer door bepaalde biologen naar voren gebracht als de eenig juiste beschouwing der levensverschi)nselen M a a r het kon nooit een eigen causale methode van onderzoek stellen tegenovei de mechanistische die dan ook sinds de Renaissance het vitalisme uit de vakwetenschappelijke biologie geleidelijk volkomen heeft verdrongen 3 Het mechanistische kennisideaal Dit in de O u d h e i d onbekende ideaal heeft sinds de dagen van H a r v e y en Descartes de biologie geheel beheerscht D e mechanistische physiologie neemt de theoretische physica als h a a r voorbeeld en norm op grond van het door talloos vele experimenten bevestigde feit dat de materie bewegingen m het organisme principieel aan dezelfde functioneele orde onderworpen zijn als de bewegingen m de .levenlooze n a t u u r De physiologische methode van onderzoek schakelt de functioneele levensstructuur geheel uft h a a r gezichtsveld uit en stuurt overal aan op kwantitatieve analyse en mathematische beschrijving der physisch-chemische functies van planten en dieren V a n het standpunt van den onderzoeker beschouwd staat zij sterk en zij wordt dan ook door de groote meerderheid der h e d e n d a a g s c h e biologen als de eenige methode beschouwd die in staat is om causale kennis van de levensverschijnselen te verschaffen 4 H e t holistische kennisideaal Dit is het ideaal van de nieuwe holistische biologie H e t hohsme wil een synthese zijn van de w a a r heidselementen m vitalisme en mechanicisme en het stelt zich ten doel de bepaling van alle natuurverschijnselen uit een enkel causaal principe H e t is echter van oordeel dat iedere n a t u u r w e t e n s c h a p een eigen causaliteits-yorm moet hanteeren om h a a r specifieke wetten te kunnen formuleeren w a a r n a dan achteraf de wetten der lagere gebieden moeten kunnen geduduceerd uit die der hoogere Z o o voert het hohsme ook het pleit voor een specitiek biologisch causaliteitsbegrip en een biologische mathesis H e t wil den weg banen tot een zelfstandige causale biologie W I J zullen nu de nieuwe gezichtspunten die het hohsme aan de biologie heeft geschonken nader onder oogen zien W i j zullen daarbij eenerzijds d a n k b a a r a a n v a a r d e n w a t het aan goeds biedt en anderzijds critiek uitoefenen w a a r het ons inziens feij gaat In het bijzonder zullen wij de holistische opvatting van wetmatigheid en subjectiviteit m de levensverschijnselen toetsen aan de christelijke beschouwing omtrent de verhouding van wet en subject en wij zullen daarbij gebruik maken van het nieuwe licht dat ons in deze kwestie gegeven is door de wijsbegeerte der wetsidee H e t IS U allen bekend dat sinds het begm dezer eeuw het neovitahsme met klem van a r g u m e n t e n de idee der levensautonomie heeft verdedigd tegenover het oppermachtige mechanicisme E x p e rimenten over de ontwikkeling der dierlijke kiem — in elk goed leerboek der dierkunde kan men ze tegenwoordig beschreven vin-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen