1936 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 153

143 wijsbegeerte, waarbij ze bedenkelijk dicht naderde tot de grenzen der metaphysiek E r w a s een luide en krachtige roep voor noodig om deze generatie terug te roepen tot het meer exacte gebied van w a a r n e m i n g en experiment '') Die roep weerklonk echter tegen het midden der vorige eeuw steeds helderder, en eenmaal overgenomen door manmen als V i r c h o w en Helmholtz, beheerschte ze weldra het geheele terrein D e figuur van Virchow was m zijn tijd sterk dommeerend, en kan ook thans nog als representatief gelden voor het geestelijk klimaat dier dagen In Virchow, oorspronkelijk patholoog-anatoom buigt de inductieve lijn, die m de anatomie en de pathologische anatomie over mannen als Bichat en Rokitansky, zelfs m de schaduw der Romantische geneeskunde had dóórgeloopen, omhoog tot vlak, waai: de centrale gedachten liggen voor de geneeskunde In den gang van zijn waarnemingen en proefondervindelijk onderzoek stuit de clmicus dagelijks op de grenzen van het biologisch mogelijke en ethisch toelaatbare De ziektekundige ontleedkunde echter heeft h a a r object meestal geheel beschikbaar voor de h a a r eigene methoden van onderzoek H e t w a s dus niet verwonderlijk, dat het mduc tieve d e n k e n juist van uit dit gebied toen weer zoo nadrukkelijk m de geneeskunde werd gemaugureerd D e pathologische anatomie w a s m staat oude vooroordeelen op te ruimen op grond van onweerlegbare bewijsvoeimgen en demonstratie's De om zoo te zeggen tastbare morphologische afwijkingen, bij zoo menige ziekte na den dood m het organisme aangetoond, w a r e n indrukwekkend voor artsen die waren opgegroeid bij een beschouwing der ziekte als een m wezen geestelijk iets V i r c h o w gaf aan de pathologische anatomie een beheerschende plaats m het kader der verschillende medische vakken Z o o a l s de kennis van zijn bouw de eenig mogelijke en houdbare grondslag is voor de kennis van het menschelijk organisme, zoo kon ook vooi de ziekteleer het eenig juiste fundament slechts gelegen zijn in de gegevens der ziektekundige ontleedkunde Als iedere levensuitmg een stoffelijk substraat heeft dan geldt dit ook voor de ziekte H e t eerste w a t wij van de ziekte weten moeten, is volgens Virchow, welke morphologische afwijkingen men bij h a a r m het lichaam vmdt Die anatomische veranderingen kunnen zeer uitgebreid zijn, maar nooit IS het geheele lichaam aangetast nooit zijn ze volstrekt algemeen Algemeene ziekten, Universalkrankheiten m dien zin, dat het geheele organisme ziekelijk veranderd zou zijn, bestaan ei niet ''') Er IS daarom eigenlijk nooit een ziek mensch, een geheel, ziek lichaam, het is altijd slechts een deel van den mensch, een deel van het lichaam, dat ziek is. D a t zieke deel is het bose P n n z i p , is m werkelijkheid de zetel der ziekte, de sedes morbi. D e eerste taak

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen