1936 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 97

87 Ik zou niet zonder meer v/illen beweren, dat de deductiemethode van M e y e r logisch o n a a n t a s t b a a r is. M a a r ik zou evenmin willen beweren, dat er in zijn biologische functietheorie geen vruchtbare momenten liggen opgesloten. Hij heeft inderdaad een ernstige poging ondernomen een bij uitstek biologische w e t e n s c h a p , als die der betrekkingen tusschen de organismen onderling, voor een biologisch-mathematische behandeling toegankelijk te maken. D e toekomst zal echter moeten uitmaken of de richting, waarin M e y e r heeft gezocht op dit gebied, de juiste is. Heeft M e y e r op de noodzakelijkheid van een biologische theorievorming gewezen en een eerste poging tot uitwerking ondernomen, een tweede poging vinden we in een artikel van Prof. D o n n a n in de laatste aflevering der ,,Acta Biotheoretica" •'). H e t is een artikel, dat volgens Meyer-zelf zin en wezen der holistische simplificatie nog duidelijker d a n zijn eigen voorbeelden weergeeft. E e n artikel, dat op de kern der verschillen tusschen physische en organische systemen ingaat. Dit artikel, dat geheel onafhankelijk van de holistische philosophic is geschreven, kan hier onmogelijk onvermeld blijven. D o n n a n gaat er van uit, dat door de ontdekking van Planck's werkingskwantum h in de moderne physica een grens is gesteld aan de absolute determinatie der materiebewegingen. N u heeft Bohr er op gewezen, dat er bij de organische systemen ook zoo'n grens bestaat, n.l. de levensfunctie. Deze immers maakt, zonder dat zij opgeheven wordt, absolute bepaling onmogelijk. Dit principe van functioneel indeterminisme geldt volgens D o n n a n zoowel voor de physica als voor de biologie; beide kunnen ze zich slechts bezig houden met de mathematische formuleering van betrekkingen t u s schen meetbare en w a a r n e e m b a r e grootheden. In de meting van een levenloos systeem kunnen we volgens D o n n a n evenveel identieke modellen van causale factoren opstellen als we noodig hebben om alle mogelijke metingen te verrichten. W e schakelen hiermee den tijdsfactor uit de techniek der metingen uit. M a a r een organisme leeft in den tijd: we kunnen het geen oogenblik tot zijn vroegeren toestand terug doen keeren en geen reeks van zulke identieke modellen construeeren. Dit historisch karakter der levensontwikkeling brengt nu volgens D o n n a n mee, dat de beschrijving dezer ontwikkeling niet terug is te brengen tot een zuiver differentiale tijds-analyse, doch evenzeer een integrale tijds-analyse insluit. T e n aanzien van den ,,tijd" van een organisch systeem bestaat er een merkwaardig ,,chrono-holisme": heel den tijd van zijn ontwikkeling, doch ook dien van al zijn voorouders heeft dat organisme a.h.w. ,,in zich". Een werkelijk causale beschrijving van zijn ontwikkeling sluit dan ook een analyse in van heel zijn ontwikkelingstijd. D o n n a n maakt het verschil in de beschrijving der beide systeem-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen