1936 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 154

144 van de geneeskunde is aan de ziekten haar zetel aan te wijzen H e t mag duidelijk zijn, dat het geneeskundig denken, dat hier door V i r c h o w met de anatomische gedachte werd gestempeld voorzien werd van een locahstisch teeken, en zich dus afkeerde van de oude Hippocratische wijsheid, die er voor alles op uit w a s om den geheelen zieken mensch te beschouwen In de leer van de anatomische gedachte verscheen de typische antipode van de Grieksche humoraal-pathologie Zij geeft een so/zcfa/r-pathologie, waarbij het wezen der ziekte niet w o r d t gezocht m ongrijpbare variatie's m de menging der lichaamssappen, maar w o r d t benaderd van uit de morphologische afwijkingen die men vindt N a de ontdekking van de cellen als de bouwsteenen van het lichaam, liep deze sohdairpathologie, bij de voortschrijdende ontwikkeling der microscopische anatomie, uit op de z g cellulair-pathologie, die het anatomisch substraat van ieder ziekelijk gebeuren dan nog nader tracht te locahseeren in een bepaalde cel of celgroep IJverig onderzoek en menige verrassende ontdekking scheen die localiseerende tendenz m de ziektebeschouwing steeds meer te rechtvaardigen '^) Terwijl de anatomische gedachte te midden der medische doe trme's een geheel eigen plaats inneemt en een welomschreven ziekteleer vertegenwoordigt, pleit ze, bij een meer algemeene beschouwing der levende organismen ook voor een zeer bepaalde zienswijze a a n g a a n d e de verhouding van vorm en verrichting Immers ZIJ gaat er van uit, dat aan ieder natuurgebeuren, aan iedere levensuiting een stoffelijk substraat ten grondslag ligt, dat althans principieel zmtuigehjk w a a r n e e m b a a r is En deze morphologische structuur, deze anatomische vorm is het, die de functie bepaalt D e vorm, de structuur is in de pathologie primair D e functiestoring IS slechts uitdrukking en vindt zijn oorzaak m de morphologische structuurverandering Gelijke functie wijst op gelijke bouw, gehjke bouw beteekent gelijke functie '') Onmiskenbaar kiest de anatomische gedachte dus op haar wijze positie in het oude vorm—^functieprobleem, dat s m d s onheuglijke tijden voor de algemeene biologie een vraagstuk is geweest van de eerste orde en de wijdste strekking A a n de hand van zijn ontwik k e h n g s g a n g en zijn wisselende standen zou men een heel stuk van de geschiedenis der theoretische biologie kunnen schrijven In die zelfde 19de eeuw, waarin de geneeskunde dus den vorm verre boven de verrichting stelde, werd van andere zijde echter soms weer de functie hooger verheven D a t geschiedde b v m den beroemden strijd aan de F r a n s c h e Academie, waarin Geoffroy de St Hilaire vruchteloos een eenheid van bouwplan verdedigde, waarin de vorm primair w a s tegenover Cuvier, die het primaat van de functie onvoorwaardelijk a a n v a a r d d e D a t geschiedde ook in het evolutionistische kamp, toen men zocht n a a r een verklaring

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen