1936 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 64

54 chemisch moesten worden verklaard Al werd m principe vrij algemeen deze eisch gesteld en het ideaal der wetenschap dus m een mechanische wereldverklaring gezocht, toch kwam er al spoedig onder de natuurvorschers een heftige strijd over de grenzen der wetenschap De verhoudingen w a r e n toch bi) de organische w e z e n s zoo gecompliceerd, er w e r k t e n zoovele krachten samen, dat zi) door een eenvoudige formule zooals de biogenetische wet of de natuurlijke teeltkeus niet te verklaren w a r e n Haeckel erkende m 1878, dat hij de gegevens der ervaring met philosophische onderstellingen aanvulde Z o o kwam hij zelfs tot zijn monistische philosophie, die niet, trots zijn beweren, op feiten maai op zijn eigen subjectieve overtuiging steunde W e l d r a kwamen echter protesten op tegen deze veimengmg van natuurwetenschap en philosophic In dit verband kan ik de namen noemen van natuuronderzoekers als Ba^tian, Virchow en Du BoisReymond, die heftig tekeer gingen tegen dit huns inziens on-wetenschappelijk drijven T o c h bleef de strijd over de grenzen en het uiteindelijk bereikbare ook der n a t u u r w e t e n s c h a p p e n woeden H o e kan dit ook anders'^ Kunst, religie staat maatschappij, recht, zede ondergaan voortdurend den mvloed van de stroommg des tijds een wonder zoude het schier zijn, wanneer de beoefenaren der wetenschap d a a r o p een uitzondering maakten, en alleen door eigen v m d m g een wereldbeeld meenden te kunnen opbouwen, dat als het w a r e zoude gelden O o k zij blijven toch steeds kinderen van hun tijd en kunnen zich van hunne omgeving moeilijk losmaken D a t is al bezwaarlijk bij het w a a r n e m e n en constateeren der verschijnselen, maar het is nog veel minder m toepassing te brengen bij het zoeken n a a r de wet, die de verschijnselen beheerscht Analyse is immers voor de wetenschap niet voldoende, zij moet voortdurend begeleid en aangevuld worden door de synthese V o o r de beoefening dei wetenschap is immers niet alleen een scherpe blik, een helder verstand een noeste vlijt, een goede methode en een nauwkeurig onderzoek noodig, maar w o r d t tegelijk vereischt een scheppende phantasie, een geniale mtuitie een verrassende divinatie Deze gave is het, die blijkens de historie de wetenschap telkens een stap heeft vooruitgebracht H e t zijn de gemeen, aan welke met alleen m de kunst maar ook m de wetenschap de eerste plaats toekomt V e l e ontdekkingen m de wetenschap zijn, meestal stoelende op reeds bekende feiten, door geniale ,,invallen" of combinaties tot stand gekomen Eerst hebben deze invallen vaak de beteekenis van hypothesen maar deze hypothesen, die bij de b e oefening der wetenschap dus volkomen recht van bestaan hebben en zelfs onmisbaar zijn, leiden dan tot verder onderzoek en wijzen m den doolhof der verschijnselen den weg W o r d e n zij steeds weer door volgende waarnemingen bevestigd, dan krijgen zij den rang

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen