1936 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 122

112 wat de eigenhjke kwestie was- Bepaalt de methode of het object van het ondeizoek de wetenschap''" E n daaibij koos hij voor het object Inderdaad h a d d e n zij, die de mineralogie naast de botanie stelden een bepaalde botanische methode op het oog W a n t ook de botanie kent anatomie T o e n dan ook Lmnaeus' opvatting van de natuurhistorische botanische methode veidween kon men ook de chemie zonder bezwaar als natuurlijke historie van het mmeraalnjk beschouwen M e r k w a a r d i g is, dat terwijl Lmne de anatomici tot de plantenliefhebbers rekende, Berzelius van meenmg was, dat men aan de vraag ,,Is chemische analyse ter bepaling van een mineraalspecies wel noodig''" oogenbhkkelijk den verzamelaar kon onderscheiden van den mmeraloog' Komen we nu terug op het speciesbegrip m de mineralogie en de chemie D a a r heeft de natuurhistorische methode tei vaststelling van de species één voordeel boven de chemische (naar de samenstelling), n 1 dat ze logisch den voorrang heeft M e n zal toch eerst moeten bepalen wat een stof is, voordat men over zijn samenstelling kan spreken In H a u y ' s tijd was de chemie er echter bij monde van Proust toe overgegaan de constante gewichtsverhouding der bestanddeelen als typisch kenmerk van de chemische verbinding op te vatten, een opvatting die op expenmenteele gegevens b e i u s t t e e n zijn theoretischen steun ontving door de atoomtheorie van Dalton Daartegenover beschouwde Berthollet de constante samenstelling slechts als uitzonderingsgeval, hij beriep zich op stoffen, die wij nü als evenwichtsmengsels en als mengkristallen opvatten M e t deze laatsten raakte hl) de mineralogie en ontstond conflict met H a u y H a u y was n 1 niet consequent geweest maar had toch het chemische aan het kristallografische vastgekoppeld Een kristallografisch bepaalde species had volgens hem ook een vaste chemische samenstelling V o o r een reeks isomorphe mengkristallen nam hij mechanische bijmengmg aan (b v werd door hem (Ca, F e ) CO-. als C a C O j opgevat, w a a r d o o r F e C O j gemengd w a s , zuiver F e C O . w a s voor hem een pseudomorphose) N u gaf juist de zich snel ontwikkelende organische scheikunde, w a a r wij ook naar moderne opvatting met bepaalde moleculen te doen hebben, steun aan het standpunt van Proust H e t mdividueele molecuul was echter geen ervaringsobject Daarom zien we bij de reactie tegen de theoretische bovenlast, die later optrad, een uitgesproken empirisme gepaard gaan met verwerping van atomisme Physico-chemici als St Claire Deville, O s t w a l d , W a l d , Duhem m het algemeen de ,,thermodynamici", wilden het individu weer als direct ervaringsobject bepaald zien In tegenstelling met de gebrui-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen