1936 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 111

De invloed der biologie op de anorganische natuurwetenschappen '^ door D r

R

HOOYKAAS

Als we spreken over den invloed der biologie op de w e t e n s c h a p pen der anoiganische natuur, zal men zich onwillekeurig even afvragen ,,Ligt het niet juist omgekeerd zóó dat chemie, physica, enz de biologie beïnvloeden dat zij de biologie maken tot een exacte wetenschap van maat en g e t a P Is het niet b v de physiologische chemie die het reactiemechanisme van het leven verklaart''" Al gaan echter de exacte w e t e n s c h a p p e n logisch aan de biologi sche vooraf, historisch is dit allerminst het geval M e n heeft niet allereerst getracht uitgaande van mechanica en chemie het leven te verklaren Veelmeer had men neiging eigen leven en denken w a a r mee men vertrouwd w a s bekend te achten en v a n d a a r uit de stoffelijke wereld analoog dus anthropomorf, te verklaren Hier ligt een der wortels van het hylozoisme, d e leer, dat ook de z g doode stof leeft dat inderdaad ook aan het begm van het W e s t e r s c h e denken staat D e oude Ionische natuurphilosophen dachten de natuui levend en bezield N o g op andere wijze beïnvloedde de biologie de anorganische wetenschap Physici en chemici hebben steeds de neiging alles vast te leggen in een streng-objectieve mathematische formuleering en op Kantsche wijze slechts d a a r strenge w e t e n s c h a p te zien, w a a r ook wiskunde is W e moeten ons evenwel hoeden voor eenzijdigheid natuurwetenschap en wiskunde zijn niet identiek, ook buiten de wiskunde is een strenge methode mogelijk, b v in de klassificeerende wetenschappen N u is bekend dat de eigenlijke prestaties der O u d h e i d in de z g exacte vakken slechts m geringe mate liggen op het terrein der physica, m het geheel niet op dat van chemie en kristallografie, wel d a a r e n t e g e n op dat der astronomie D a a r speelde de wiskunde een groote rol M a a r men moet met vergeten dat de wiskunde daar toch weei ondergeschikt w a s , zij diende slechts tot berekening als werkhypothese en voerde niet de pretentie een weikelijkheid uit te drukken Zij gaf slechts een der mogelijke mathematische beschrijvingen en het de verklaring van •'•) Voordidcht gehouden op de veigadenng dei wit, en natuuikundige settle van het Congies op 18 Apnl 1936

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen