1936 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 92

82 physisch-chemische Z o n d e r den kennistheoietischen achteigrond der nieuwere physica kan het hohsme dat totahteitsbeschouwing wil zijn van heel den kosmos dan ook niet volkomen v.oiden verstaan V o o r de grondleggers dei mathematische physica was de natuur een objectieve werkelijkheid van causaal-mechanische substanties en van deze w a r e werkelijkheid zou het physicale wereldbeeld adaequate wetenschappelijke kennis geven Deze theorie werd m het bijzonder voorgestaan door Descartes en door de groote meerderheid der natuuronderzoekers werd zij stilzwijgend a a n v a a r d N u bracht Kant op deze theorie scherpe critiek uit zij overschrijdt de grenzen van het menschelijk kenvermogen op een met-geoorloofde wijze omdat wij de substantieele oorzaken der natuurverschijnselen niet kunnen kennen en dus ook ons physicale wereldbeeld niet op een werkelijkheid buiten ons mogen projecteeren D a t is zegt Kant speculatieve metaphysica M a a r deze Kantiaansche critiek veranderde niets aan de natuurweten-schappelijke kennibmethode en de physica gmg dan ook rustig verder m het stellig vertrouwen de objectieve werkelijkheid m h a a r begripsvorming steeds zuiverder te vatten T o t d a t nog met zoo lang geleden de physica tot het inzicht kwam dat de werkelijkheid met restloos door de causale begripsvorming kan worden beheerscht omdat er een prmcipeele grens aan het menschelijk waarnemingsvermogen is gesteld Aangezien de basis der natuurverschijnselen voor de theoretische w e t e n s c h a p met toegankelijk is moet deze zich beperken tot de mathematische formuleering van meetbare grootheden en afzien van dingen die voor exacte meting met vatbaar zijn Dit prijsgeven van het principe der absolute mechanische causaliteit beteekende m het bijzonder voor de biologie een w a r e bevrijding V o o r deze wetenschap toch deed zich nu de mogelnkheid voor het juk der mechanische theorie af te schudden en tot een eigen beschouwing van het organische gebeuren te komen V a n dien tijd af IS er dan ook met koortsachtigen ijver n a a r een specifiek biologische kennismethode gezocht ter fundeermg van een autonome biologie Uit dit biologische streven eenerzijds en uit de behoefte aan een vervanging van de prijsgegeven materieele werkelijkheid door een andere is het moderne hohsme geboren W a n n e e r wij Meyer mogen gelooven is het hohsme reeds m het begin dezer eeuw ontstaan m het laboratorium van den Engelschen physioloog H a l d a n e E e n feit is mtusschen, dat de naam en de eerste philosophische uitwerking er van eerst een 10-tal jaren geleden zijn gegeven en wel door den Zuid-Afrikaanschen staatsman Smuts m zijn boek Holism and Evolution ^) V o l g e n s Smuts hanteert het hohsme een nieuw causahteitsprincipe met een nieuwe methode van onderzoek „ T h e whole causative, is an active factor

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen