1936 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 91

Öl O o k de vele proeven over regeneratievêrschijnselen hebben de a a n wezigheid van zoo'n richtende structuur ondubbelzinnig aan het licht gebracht Niet slechts de ontwikkelingsphysiologie, ook de o i g a a n - p h y s i o logie kan zonder de hypothese van een functioneele structuur niet uitkomen Jordan, H a l d a n e en andere physiologen hebben de functioneele co-ordmatie allfer levensverschijnselen in het licht gesteld Ademhaling, bloedsomloop, spijsvertering, zenuwwerkmg enz zijn geen van alle ge-isoleerd denkbaar, alle levensprocessen zijn op elkaar afgestemd en vormen een functioneele levenseenheid m den tijd Hirsch heeft aangetoond, dat bij vele ongewervelde dieren de periodieke secretieverschijnselen der kliercellen m bepaalde structuureenheden of restitutievelden verloopen, gedurende de secretiefuncties ontstaan telkens nieuwe configuraties van causale factoren, zoodat de celstructuur hier niet als een machinale doch als een dynamisch-functioneele moet worden gedacht V o o r t s hebben de belangrijke onderzoekingen van Goldstein, Bethe e a over de plasticiteit van het centrale zenuwstelsel de functioneele totaliteit van dit stelsel helder aan het licht doen komen D e atomistische opvatting van de wetmatige verbinding eener bepaalde zenuwfunctie met een bepaalde anatomische structuur (,,localisatiecentrum") is tegen de feiten niet opgewassen gebleken E r is een leidend ,,vormprincipe" ( W e i s z a c k e r ) , dat de coördinatie der zenuwfuncties constant onderhoudt en na beschadigingen tot op zekere hoogte functioneel kan aanpassen aan de levensbehoeften van het organisme, zoodat het zinvolle functioneeren van het geheel m stand wordt gehouden In de derde plaats speelt de hypothese van een functioneele totaliteit een groote rol in de nieuwere dierpsychologie Behavionsme en gestalte-psychologie hebben er beide toe geleid, dat het psychische gebeuren weer m zijn eigensoortigheid tegenover het physischchemische w o r d t erkend De klassieke opvatting van de absolute passiviteit der psychische subjecten en van de absolute isolatie der psychische objecten van hun Umwelt is tegenwoordig vrijwel geheel verlaten Bij de waarneming vatten de dieren zichzelf en hun U m welt niet als een som van afzonderlijke deelen, doch als een geheel, waarin alles m onderlinge relatie staat (,,gestalte", , v e l d s t r u c t u u i " ) , terwijl hun handelingen als zinvolle processen worden beschouwd, bepaald door de pnkkelconstellaties der Umwelt en door impulsen der subjectieve psychische totaliteit De totaliteits-idee leeft dus al sinds jaren in de vakwetenschappelijke biologie M a a r eerst het holisme heeft deze idee geprocla meerd tot een nieuwe causale methode van universeele beteekenis voor heel de natuurwetenschap, het eischt n 1 niet slechts de psychische en de organische verschijnselen voor zich op, doch ook d?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen