1936 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 133

123 W a n n e e r wij zoo'n Cepheide waarnemen, noteeren wij h a a r periode van h c h t v e i a n d e u n g en berekenen daaruit h a a r absolute helderheid Door deze te vergelijken met de schijnbare helderheid kan men dan den afstand vinden Een Cepheide is dus eigenlijk een s t a n d a a r d kaars, w a a r v a n men de werkelijke lichtkracht kent Uit de Cepheiden die bij een aantal spiraalnevels w a a r g e n o m e n zijn, heeft men den afstand van deze sterrenstelsels bepaald Deze methoden zijn alleen te gebruiken voor spiraalnevels, die zich zoo dicht bij ons Melkwegstelsel bevinden, dat wij er afzonderluke sterren m kunnen onderscheiden M e t behulp van de afs t a n d e n van deze sterrenstelsels heeft men echter eigenschappen van spiraalnevels afgeleid, die het mogelijk maken ook den afstand te bepalen van de zwakste nevels, die nog m onze kijkers zichtbaar zijn D e Andromeda-nevel is wel een der bekendste en ook een der helderste spiraalnevels Hij behoort tot onze naaste buren m de wereldruimte V o l g e n s metingen uit den laatsten tijd b e d r a a g t zijn afstand 800 000 lichtjaren en zijn grootste diameter 65 000 lichtjaren M e t den 100-duimskijker van de M o u n t W i l s o n sterrenwacht zijn wel een 2 millioen spiraalnevels zichtbaai Deze moeten alle als ver-verwijderde sterrenstelsels beschouwd worden Zij schijnen vrij gelijkmatig in de ruimte verdeeld te zijn. H u n gemiddelde onderlinge afstand is van de orde van grootte van 2 milhoen lichtjaren D e verstverwijderde spiraalnevel, dien wij met onzen grootsten telescoop kunnen waarnemen bevindt zich 150 milhoen lichtjaren van ons zonnestelsel W a n n e e r wij over nog grootere kijkers de beschikking krijgen zullen wij zonder twijfel nog veel en veel meer spiraalnevels zien V o l g e n s de relativiteitstheorie is onze ruimte gekromd Zij keert in zichzelf terug H e t totale volumen der ruimte is daardoor eindig, op dezelfde wijze als b v — om een twee dimensionaal analogon te gebruiken •— het totale oppervlak van onzen aardbol emdig is N u bestaat er volgens de lelativiteitstheorie een eenvoudige betrekking tusschen het totale volumen der ruimte en de gemiddelde dichtheid der materie M e t behulp daarvan heeft men den kromtestraal van het heelal bepaald op 3000 milhoen lichtjaren H e t aantal spiraalnevels zou dan een half billioen bedragen D e afstand w a a r over thans onze waarnemingen gaan 150 milhoen lichtjaren, zou slechts een klem deel zijn van den straal der ruimte D e n laatsten tijd IS ei echter twijfel gerezen aan de juistheid van deze betrekking der relativiteitstheorie H e t kan zijn, dat de conclusies, die er uit afgeleid werden, vooibarig zijn W i j zullen daarom den kromtestraal dei luimle verder niet m onze beschouwingen opnemen D e visie die wij in 1936 hebben op het heelal waarin wij leven, IS de volgende O n s heelal is waarschijnlijk emdig H e t is opgebouwd uit een groot aantal spiraalnevels, misschien een half bil-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen