1936 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 132

122 lijnen Deze gasmassa's schijnen meermalen verbonden te zijn met de sterren, m wier omgeving zij worden opgemerkt H e t lijdt geen twijfel dat deze gasnevels zich binnen het steirenstelsel bevinden M a a r d a a r n a a s t is er een groote groep nevelvlekken die een continu spectrum geven Dit zijn geen gasmassa's maar sterrenverzamelmgen, die zich aan ons oog voordoen als nevels, omdat zij zich op een zeer grooten afstand van ons zonnestelsel bevinden V e l e van deze nevels hebben den vorm van een langgerekte spiraal In het midden ziet men een kern en n a a r twee zijden strekken gebogen spiraalarmen zich uit Deze n e \ e l s worden daarom spiraalnevels genoemd M e n heeft jaren m twijfel veikcerd of de spiraalnevels al dan niet binnen het sterrenstelsel gelegen zijn Z o o l a n g men met over deugdelijke middelen beschikte om den afstand van deze nevels te bepalen, kon deze vraag niet beantwoord worden In 1925 heeft Lundmark de afstanden van een aantal spiraalnevels bepaald Eenige door hem gevonden afstanden en afmetingen van spiraalnevels zijn de volgende Nevel

224 4486 4594

afstand 1 400 000 lichtjaren 8 000 000 „ 56 000 000 „

middellijn 60 000 hchtjaien 60 000 110 000

T o e n deze uitkomsten gevonden w a r e n en door verschillende Amerikaansche astronomen bevestigd werden, w a s het duidelijk w a t d e spiraalnevels zijn D e middelhjn van ons sterrenstelsel is 90 000 lichtjaren Uit de afstanden van deze spiraalnevels blijkt dat zij buiten ons sterrensysteem liggen H e t zijn sterrenverzamelmgen ver buiten ons Melkwegstelsel die, w a t h u n grootte betreft, vergelijkbaar zijn met het sterrenstelsel, w a a r t o e onze zon behoort V a n de methoden, die gebruikt worden om de afstanden van spiraalnevels te bepalen, willen we er twee noemen die der novae en die van de Cepheiden Plotseling verschijnt er soms een nieuwe ster In den histonschen tijd zijn er 10 voor het bloote oog zichtbaar geweest H u n helderheid bereikt snel een maximum en neemt d a a r n a geleidelijk af V a n de novae m ons Melkwegstelsel heeft men de maximale hchtkracht of absolute helderheid berekend Ook m spiraalnevels worden vaak novae ontdekt Door aan te nemen dat de maximale hchtkracht van deze novae even gioot is als die van nieuwe s t e n e n m het Melkwegstelsel, kon men uit hun schijnbare helderheid hun afstand en dus ook dien van den spiraalnevel, w a a r t o e zij behooien, berekenen D e Cepheiden zijn een bepaald type van veranderlijke sterren BIJ de bestudeermg van de Cepheiden in het Melkwegstelsel is gebleken, dat er een eenvoudig verband bestaat tusschen de periode van helderheidsverandermg en de absolute helderheid of hchtkracht

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen