1936 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 90

do vitalisme hanteert morphologische substantiebegrippen (ei^telechie, psychoid, d o m i n a n t ) , w a a r m e e de vakwetenschappelijke biologie niets weet te beginnen In dit gemis aan een wetenschappelijk bruikbaar biologisch functiebegnp wil het holisme voorzien In tegenstelling tot het mechanicisme stelt het holisme het systeem-zijn der levensverschijnselen m a w de levenstotaliteit primair en m tegenstelling tot het vitalisme vat het deze levenstotaliteit op als een empirische grondfunctie der levende wezens H e t beschouwt de organismen als functioneele systemen als empirische totaliteiten Het holisme is grondig voorbereid door de vak-wetenschappelijke onderzoekingen der laatste jaren, zoowel door de biologische als door de psychologische W a n t de vakwetenschap is op tal van gebieden meer en meer tot de erkenning gekomen, dat zonder de hypothese van een de physisch-chemische functies zinvol leidenden immanenten totaliteitsfactor de organische en de psychische verschijnselen der organismen niet zijn te verstaan D e biologie en ook de psychologie zijn al sinds jaren bezig van mechanistisch holistisch te worden •) H e t nieuwe gezichtspunt, d a t het holisme gebracht heeft, IS, dat het aan deze levenstotaliteit een scheppend en bepalend karakter toekent In de ontwikkelmgsmechanica is de totahteitsgedachte het eerst naar voren gekomen H e t is D n e s c h die hier baanbrekend werk heeft verricht, van de door hem ingevoerde begrippen heeft in het bijzonder dat der prospectieve potentie burgerrecht verkregen De onderzoekingen van Spemann en diens school brachten dezen tak van onderzoek m een geheel nieuw stadium waarin definitief werd afgerekend met het starre determinatiebegrip der machmetheorie ( W e i s m a n n Roux) D e hoofdsom van hun resultaten komt hier op neer bij het mdividueele ontwikkelingsproces w o r d t eerst het groote geheel gedetermineerd, terwijl de structuur der verschillende ondetdeelen zich pas d a a r n a geleidelijk gaat afteekenen W a t daarbij uit een bepaald omschreven, nog ongedifferentieerd kiemgedeelte zal onstaan onder invloed van bepaalde organisatoren is niet tevoren mechanisch vastgelegd doch is een functie zoowel van de prospectieve potentie van dat deel als ook van de plaats, die het inneemt in het geheel Alle deelen der kiem staan is een voortdurende relatie tot elkaar door de levenstotaliteit D e ontwikkelingsphysiologie der laatste jaren gaat nog weer een stap verder V o o r a a n s t a a n d e onderzoekers als Gurwitsch, W e i s s , W o l t e r e c k e a verklaren openlijk de behoefte aan de hypothese van een functioneele structuur die het materieele systeem der cellen omspant en de physisch-chemische processen in bepaalde banen leidt O n d e r allerhande namen als norm, bouwplan, embryonale veld morphogene veld e a w o r d t het begrip der levenstotaliteit ingevoerd bij de synthetische beschrijving van het proces der morphogenese

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen