1936 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 88

f

76 den — brachten Diiesch ertoe de machine-theorie van W e i s m a n n te verwerpen als volstrekt ontoereikend ter causale verklaring van de ontwikkehngsverschijnselen der dieilijke kiem V o l g e n s Driesch heeft de levensontwikkeling geen machinale stiuctuur als grondslag, doch een boven-machmaal totahteitspimcipe, dat de physisch-chemische processen in zijn dienst heeft N u 18 deze gedachte op zichzelf niet nieuw Z e is reeds de hoeksteen der Aristotelische biologie M a a r de „entelechie" is zoowel bi; Anstoteles als bij Driesch een teleologisch substantiebegrip, dat bij Driesch dualistisch staat tegenover het begrip der tijdelijke physisch-chemische functies der levende wezens, terwijl Anstoteles physicale functiebegnppen m het geheel niet kende en de levensverschijnselen uitsluitend teleologisch wilde verklaren Dit w a s ook de reden, waarom de Renaissance met het entelechie-begnp brak; de physiologie vond voortaan een kennistheoretisch fundament m het functiebegrip der nieuwe mathematische physica, dat uitsluitend causale kennis der bewegingsverschijnselen bood Deze physica stelde zich de causaal-mechanische verklaring aller materiebewegingen ten doel; zij wilde de relaties der bewegingen vatten in mathematisch geformuleerde physicale functiebegnppen Exacte kennis dezer empirische relaties had tot onmisbare v o o r w a a r d e een methodische toepassing van het experiment D a t deze methode van kennis buitengewoon vruchtbaar bleek en nog steeds blijkt voor de physiologic, is niet te verwonderen, gezien de eenheid van oorsprong van heel den kosmos W a n t niet alleen de bewegingsverschijnselen in de z g n an-organische natuur kunnen gebracht worden onder physicale causaliteitsbegnppen, doch ook die der planten, dieren en menschen, w a a r ze onder leiding staan van de levensfunctie Sedert H a r v e y ' s ontdekking van den volledigen bloedsomloop met behulp eener mathematische berekening, heeft de physiologic zich dan ook m h a a r methodiek voortdurend georiënteerd aan de physica en de chemie en daardoor gebied na gebied voor de kwantitatieve analyse toegankelijk kunnen maken T e g e n de physiologische methode van onderzoek is dus op zichzelf niets m te brengen M a a r w a n n e e r het mechanicisme deze methode als de eenig-juiste biologische methode gaat propageeren, komt terstond het gerechtvaardigde verzet Reeds vanaf de 17de eeuw heeft het vitalisme een feilen strijd gestreden tegen het absoluut-stellen der physiologische levensverklanng door de mechanistische m a c h m e - t h e o n e W i j zullen hier op den histonschen strijd van het vitalisme tegen het mechanicisme niet m g a a n ; wij volstaan met op te merken, dat het vitalisme steeds een niet-mechanische structuur (,,levenskracht" en ,,ziel" genoemd) als bron en oorzaak der levensontwikkeling en der dierlijke handelingen onderstelde H e t valt echter moeilijk te ontkennen dat dit oudere vitalisme in hooge mate onhelder en speculatief w a s en de levens- en zielekrachten

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen