1936 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 113

103 o e i m a t e n e ) en de mateiie van het standbeeld, die een lichaam is, op één lijn Dezelfde moeilijkheid doet zich nog sterker voelen bij de dieren d a a r is de materie het dierlijk lichaam dat op zichzelf reeds iets is en ook op dat lichaam laat zich de tegenstelling vorm^—^materie weer toepassen Z o o kon in de Middeleeuwen een strijd gevoerd worden over de , forma corporeitatis", over de vraag of de ziel nog ondergeschikte vormen naast zich dulden kan M e n was echter steeds weer bevreesd de eenheid van het biologische individu d a a r m e e prijs te moeten geven V o o r de anorganische wetenschap loopt hiermee parallel de vraag of m de chemische verbinding, naast den substantieelen vorm van de geheele verbinding ook de ,,vormen" der elementen nog a a n wezig zijn E e n bevestigend antwoord op deze vraag ligt meer voor de hand men zal er eerder toe komen een chemische verbinding als een a g g r e g a a t van elementaire stoffen op te vatten, dan een hoogere diersoort als een kolonie van lichaamsdeelen M a a r zulk een bevestigend antwoord voert tenslotte tot atomisme, dit zag T h o m a s van Aquino duidelijk m D a a r o m werd m de Middeleeuwen de voor het biologische speciesbegrip onontbeerlijke opvatting als eenheid overgediagen op de chemische substanties Deze zijn dan volkomen homogeen het kleinste deeltje van een , mixtum" is nog dat mixtum de verbinding is een individu geen conglomeraat van individuen H e t begrip molecuul" ontbreekt nog Zooals we zien zullen doet zich in de natuuiphilosophie steeds weer een materialistische stoicijnsche invloed gelden de materie wordt als een zijnde substantie (ousia) opgevat, daartegenover staat de substantieele vorm de geest opgevat als een zeer fijn stoffelijk pneuma, gedifferentieerd m de zaadkiemen of logoi spermatikoi M e t deze aan de organische n a t u u r ontleende namen en begrippen valt weer het prmcipieele onderscheid van anorganische en bezielde n a t u u r weg, er blijft slechts gradueel verschil De analogie leidt tot identificatie het hylemoiphisme w o r d t hylozoisme In de chemie hebben genoemde hylozoistische tendenzen wel heel sterk gewerkt Dit ligt m h a a r Alexandrijnschen oorsprong ( ± 200 na C h r ) E r is verband tusschen de heilige" kunst der chemie en de opstandingsritus van het Osirismysterie Destillatie is het opstijgen van den remen geest die het onreine lichaam verlaat, m hemelsche sferen vertoeft en gelouterd door het vuui m een nieuw rem lichaam terugkeert De metalen zijn zieke lichamen die moeten doordrongen worden van meer levengevend pneuma, dat hen zal genezen en de goudkleur veileenen Deze pneumatische geesten zijn zwavel, kwik en arsenicum Hier IS meer dan symboliek de chemicus heihaalt op lagei, stoffelijk niveau w a t zich op het hoogeie afspeelt

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen