1936 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 152

142 opkomen een zekere behoefte aan een overzicht over het nieuw gekende en geleerde, en onder krachtigen invloed van na-Kantiaansche denkers als Schelling en H e r d e r zich van de voortgaande analyse afwendde n a a r de synthese Dit streven nu vond zijn sterkste uitdrukking m die school, die men de Romantische geneeskunde pleegt te noemen, en die juist bij den a a n v a n g der 19de eeuw een hoogtepunt m haar ontwikkeling bereikte BIJ de groote Renaissance-menschen als Paracelsus waren de zeczeker aanwijsbare spiritualistische motieven, m evenwicht gehouden door de hevigheid w a a r m e e ze zich tegelijkertijd overgaven aan het empirisch onderzoek De Romantische geneeskunde ging dit laatste verzuimen, en onmiddellijk aansluitend bij wijsgeerige stelsels zocht ze uit de eenheid der natuur, waarin geest en materie denking en uitbreiding slechts twee zijden zijn van eenzelfde zaak, te geraken tot een universeele beschouwing der werkelijkheid W a n n e e r eer leven een kracht het gansche universum bezielt, w a n n e e r de levenskracht de verbijzondering is van een nog algemeener kosmische energie, w a n n e e r dus de normen en wetten in het geestelijke overeenkomen met de vormen en krachten m de zmtuigelijke wereld, dan moet het mogelijk zijn vanuit het eene gebied door analogie te besluiten tot het andere, en dus de n a t u u r te benaderen van uit het rijk des geestes De Romantische geneeskunde verstout zich zoodoende tot theoretische speculatie s en grootsche systeem-construc tie's waarin begrippen als polariteit en sympathie, attractie en repulsie, egoïstische en planetarische beginsels beurtelings domineelen, maar waarbij de waarneming en ervaring allengs op den achtergrond geraken en straks geheel w o r d e n vergeten H e t wekt daarom nauwelijks verwondering dat de Romantische geneeskunde het begrip ziekte omschreef m ontologischen zm •*) D a a r m w a s haar Paracelsus reeds voorgegaan Paracelsus had zich in dit opzicht afgewend van de oude Hippocratische wijsheid die den zieken mensch beschouwde, welke ziek w a s door een abnormale menging der vier lichaamssappen 5), die dan het wezen der ziekte bepaalde V o o r Paracelsus w a s de ziekte een aparte wezenheid, een bijzondere entiteit (ens morbi), die onstond door het inwerken dei ziekte-oorzaak op het levensbeginsel, den Archeus Evenals de vader der homoeopathie zag de Romantische geneeskunde destijds in de ziekte meer dan een abnormale toestand van het organisme zij gaat van een ontologisch ziektebegrip uit en stelt een ontologische ziekteleer op H e t IS dus met toevallig dat de Romantische geneeskunde ook wel genoemd w o r d t de periode van de natuurphilosophie ' m de ontwikkeling van het medisch denken M e t haar stoute speculatie s en gedurfde begripscontructie's bleef ze niet vri] van een noodlottige stelselzucht en w a a g d e ze zich een heel emd m de iichtmg der

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen